تحلیل بدنمندی معنا در گفتمان خبری اقتصادی و ورزشی به زبان فارسی: کاربست الگوی بدنمندی مک وینی

بدنمندی معنا مفهومی بنیادین در حوزه زبان شناسی شناختی است که با نقد دیدگاه سنتی در باب جدایی ذهن و بدن، ادعا می کند ادراک، معنا و زبان در بستر تجربه زیسته بدنی شکل می گیرند. تحقیق حاضر با هدف بررسی کاربرد مفهوم بدنمندی معنا در متون خبری فارسی در حوزه های اقتصاد و ورزش انجام شده است و در تلاش است بر اساس الگوی مک وینی (۱۹۹۹) نقش عناصر اتخاذ دیدگاه از قبیل فراهم سازها، چارچوب های مرجع فضایی-زمانی، زنجیره های کنش علی و نقش های اجتماعی در فرایند بدنمندی معنا را مورد بررسی قرار دهد. این تحقیق از نوع کیفی بوده و در آن داده های استخراج شده از پایگاه های خبری فارسی، به شیوه تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. یافته ها نشان می دهد که عبارات استعاری مانند «درو کردن طلا» یا «تانک بختیاری»، به عنوان نمونه هایی از فراهم سازهای مفهومی، از طریق شبیه سازی شناختی، مفاهیم انتزاعی را با تجربیات حسی حرکتی مرتبط می سازند. به علاوه، چارچوب های فضایی زمانی (پاریس، تا آخر هفته، امروز) ضمن فعال سازی طرح واره های حرکتی و مکان محور، به سازمان دهی معنایی کمک می کنند. زنجیره های علی که در متون اقتصادی پیچیده تر و در متون ورزشی به نحوی ساده تر نمود پیدا می کنند در روابط علی موجود در ساختارهای دستوری و منطقی (جملات شرطی، ساختارهای سببی) از طریق استعاره های نیرو و حرکت بازنمایی می شوند. این عناصر زمینه ای فراهم می آورند که ضمن حفظ انسجام روایت، خواننده را به صورت ذهنی در موقعیت رویداد قرا ر داده و فرآیند درک متن را تسهیل کنند. علاوه بر این، نقش ها و هویت ها مانند «مربی»، «باشگاه» یا «فدراسیون» با ایجاد دیدگاه های اجتماعی، به خواننده امکان می دهند تا روابط قدرت، مسئولیت ها و جایگاه بازیگران در متن را درک کند. مطالعه حاضر موید این اصل بنیادین است که نظام های شناختی انسان حتی در پردازش پیچیده ترین مفاهیم، همچنان بر پایه تجربیات بدنی و تعاملات فیزیکی با محیط عمل می کنند. یافته های این پژوهش در راستای مطالعات پیشین در حوزه بدنمندی معنا می تواند گامی موثر در توسعه مطالعات زبانشناسی شناختی در بافت فارسی محسوب شود

کلیدواژه ها:

بدنمندی معنا ، متون خبری ، اقتصادی ، ورزشی ، الگوی مک وینی