مطالعه ساختار جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی رودخانه آزاد سنندج تحت تاثیر پساب پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss Walbaum, ۱۹۷۲)

تخلیه پساب حاصل از مزارع پرورش ماهی میتواند یکی از منابع آلودگی نقطه ای و موثر در تغییر ساختار جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی رودخانهها باشد. بنابراین جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی رودخانه آزاد سنندج طی ۳ دوره نمونهبرداری در فصل بهار (پرورش با تراکم کم)، تابستان (تراکم زیاد)، پاییز (تراکم متوسط)۱۴۰۱ در ۳ ایستگاه شامل ۱) ایستگاه بالادست یا شاهد، ۲) خروجی پساب مزرعه و ۳) فاصله ۶۵۰ متری بعد از مزرعه پرورش ماهی نمونه برداری با هدف تعیین ساختار جمعیتی آن نمونه برداری شد. با بررسی جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی، ۲۲ گروه (۲۰ خانواده، ۱ راسته و ۱ شاخه) متعلق به ۹ رده و ۶ شاخه شناسایی شد. خانواده Baetidae و Gammaridae به ترتیب با ۱۹/۴۱ و ۰۶/۲۲ درصد دارای بیشترین فراوانی بودند و خانواده هایی مانند Chironomidae، Tubificidae، Simuliidae و Naididae در رتبه های بعدی قرار گرفتند. فراوانی جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی بین فصول مختلف تفاوت معنی دار داشتند به طوری که، بیشترین فراوانی در فصل تابستان و پائیز به دست آمد (۰۵/۰>p) Baetidae در فصل پائیز، Gammaridae در فصل تابستان و Chironomidae نیز در فصل بهار بیشترین درصد فراوانی را داشتند. تغییرات ایستگاهی نیز اگرچه معنی دار نبود اما روند تغیرات فراوانی از ایستگاه بالادست به سمت ایستگاه پائین دست افزایشی بود. به طورکلی، نتایج تحقیق حاضر نشان داد که ردپای اثرات پساب مزرعه پرورش ماهی روی جوامع بزرگ بی مهرگان کفزی نسبتا مشخص بود چرا که، فراوانی آن در فصل تابستان همراه با افزایش دما و در ایستگاه های پائین دست همزمان با بیشترین اثرات آبزی پروری، افزایش یافت.

کلیدواژه ها:

بزرگ بی مهرگان کفزی ، پساب ، قزل آلای رنگین کمان ، رودخانه آزاد ، سنندج