تحلیل کیفی تعارضات خبری رسانه ملی در بحران ها: زمینه سازی برای بازطراحی الگوی اعتماد عمومی

رسانه ملی به عنوان اصلی ترین مرجع اطلاع رسانی در جمهوری اسلامی ایران، نقشی کلیدی در شکل دهی به افکار عمومی در موقعیت های بحرانی ایفا می کند. با این حال، عملکرد این رسانه در پوشش بحران ها، همواره با انتقادهای فراوانی به ویژه در زمینه تعارضات خبری، سوگیری اطلاعاتی و کاهش اعتماد عمومی مواجه بوده است. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل کیفی تعارضات خبری رسانه ملی در بحران ها و زمینه سازی برای بازطراحی الگوی اعتماد عمومی انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با روش تحلیل محتوای کیفی انجام گرفته است. داده ها از طریق ۱۰ مصاحبه نیمه ساخت یافته با متخصصان ارتباطات، مدیران رسانه ای، مدیران بحران و مخاطبان مطلع، گرداوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، تحلیل شده­اند. در مرحله کدگذاری باز، ۱۵۰ مفهوم اولیه به دست آمده­اند که در کدگذاری محوری، به ۴۰ مقوله میانی و در نهایت در کدگذاری انتخابی به ۶ شاخص کلان (شامل: شفافیت و صداقت خبری، اعتمادسازی و مشروعیت رسانه ای، ساختار حرفه ای رسانه در مدیریت بحران، عدالت اطلاعاتی و پوشش فراگیر، ارتباط دوسویه و تعاملی با جامعه، و تحلیلگری انتقادی و آینده نگر) دسته بندی شده­اند. یافته ها نشان می دهند که مهم ترین عوامل موثر در تعارض خبری و کاهش اعتماد عمومی را می­توان عبارت از: ضعف در شفافیت اطلاعات، حذف صداهای مستقل، سوگیری سیاسی، نبود روایت چندصدایی، فقدان همدلی در بازنمایی رنج انسانی و گسست بین واقعیت میدانی و روایت رسانه ای دانست. این مقاله با ارائه الگوی مفهومی نوینی برای بازطراحی سازوکارهای اعتمادساز، گامی در مسیر بازسازی اعتماد عمومی به رسانه ملی در شرایط بحرانی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوای کیفی ، رسانه ملی ، تعارض خبری ، بحران ، اعتماد عمومی ، کدگذاری کیفی