بازتعریف سیاستی سواد رسانه ای برای مواجهه با جنگ تاثیر برپایه ارزیابی روایی جنگ تحمیلی ۱۴۰۴

این پژوهش با هدف بازتعریف سیاستی سواد رسانه ای به مثابه مولفه قدرت ملی و تاب آوری شناختی راهبردی در عصر «جنگ تاثیر» و با توجه به سیاست های فعلی سواد رسانه ای در ایران که به چارچوب آموزشی-مصرفی محدود مانده، انجام گرفته است.پژوهش حاضر از نظر ماهیت، کیفی-تفسیری بوده و جنگ تحمیلی ۱۲ روزه ۱۴۰۴ را به عنوان مطالعه موردی انتخاب کرده است. روش تحلیل ترکیبی شامل تحلیل گفتمان انتقادی سه بعدی فرکلاف و چارچوب مفهومی برگرفته از فلسفه هوسرل، هگل و مکتب فرانکفورت است. داده ها از طریق نمونه گیری هدفمند-معیارمحور از ۳۸۵ واحد محتوایی (X، اخبار و اسناد) گردآوری شده و ابزار Brandwatch و راستی آزمایی چندمنبعی، اعتبار آن را تامین کرده اند.یافته ها نشان داد که جنگ تاثیر در این رخداد، در سه لایه شناختی (مهندسی هیجان)، روایی (فروپاشی در برابر دفاع هوشمند)و محتوایی (تکرار مضامین بی اعتمادی و بی ثباتی) عمل کرده است و مشخص شد که سیاست های جاری سواد رسانه ای، این میزان پیچیدگی را پوشش نمی دهد.این پژوهش نتیجه می گیرد که دفاع در برابر جنگ تاثیر، مستلزم ارتقای سواد رسانه ای برمبانی الگوی دوسطحی «آگاهی انتقادی ↔ اقدام نهادی» است و این رهیافت شامل: اولویت بخشی به تغییر تمرکز سواد رسانه ای از بررسی محتوا به تقویت توان تحلیل روایت، شناسایی الگوهای اثرگذاری شناختی (مهندسی عواطف، الگوریتم ها و...)، ساختارسازی راهبردی برای دستیابی به تاب آوری ادراکی و تدوین دکترین ملی مرتبط، بازنگری در محتوای آموزشی، فعال سازی کنش مردمی از طریق حمایت از انجمن های غیردولتی پاسخ دهنده، پیگیری الزام شفافیت برای پلتفرم ها و نهایتا تضمین نهادی برای توجه به سواد رسانه ای در پیوند مستمر میان آگاهی و کنش در برابر تهاجم روانی دشمن.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، جنگ تاثیر ، جنگ تحمیلی ۱۴۰۴ ، امنیت شناختی ، تاب آوری ملی