تحلیل عوامل موثر بر تغییر کاربری اراضی با تاکید بر توسعه پایدار (مطالعه موردی: شهرک رزکان، شهریار)

کشور ایران با رشد سریع سکونتگاه های پیرامون کلانشهرها مواجه است و سکونتگاه های شهری و روستایی شهرستان شهریار نیز در پیروی از این قاعده در سال های اخیر دچار پدیده رشد افقی شده اند. از این رو در پژوهش حاضر بررسی و تحلیل تغییرات کاربری اراضی و عوامل موثر بر این تغییرات در روستاهای دهستان رزکان شهریار مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به لحاظ روش، از نوع توصیفی تحلیلی بوده و متکی به داده های کمی پیمایشی با استفاده از ابزار پرسشنامه است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و به میزان ۳۵۵ نفر تعیین شد. روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک بوده است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه ای و میدانی اطلاعات گردآوری شد و همچنین با استفاده از پرسشنامه خود ساخته (با استفاده از طیف لیکرت) اطلاعات تکمیل گردید. یافته ها با استفاده از نرم افزار SPSS و GIS ارزیابی و تحلیل شدند. لازم به ذکر است که با استفاده از روش ضریب آلفای کرونباخ پایایی (اجتماعی و فرهنگی ۷۱/۰؛ انسانی۷۷/۰؛ زمین شناسی و محیطی۷۴/۰ و اقتصادی۷۱/۰) و با بهره گیری از نظر کارشناسان روایی پژوهش مورد سنجش قرار گرفته است. نتایج یافته ها حاکی از آن می باشد که در شهرستان شهریار از یک سو به علت نزدیکی به کلانشهر تهران و از سوی دیگر به علت افزایش جمعیت و نیاز به مسکن، نوسان بازار و نقش دلالان زمین ساخت و ساز بی رویه و تغییر کاربری اراضی کشاورزی اتفاق افتاده است. از مهم ترین عوامل موثر بر تغییر کاربری اراضی می توان به هزینه های تولید و به صرفه نبودن کشاورزی، سختی کشت و درآمد فعالیت های رقیب کشاورزی، مشکلات طبیعی و عدم برابری روستا و شهرها، شیب اراضی، افزایش جمعیت و سودجویی دلالان اشاره نمود.

کلیدواژه ها:

کاربری اراضی ، تغییر کاربری ، اراضی کشاورزی ، توسعه پایدار ، شهرستان شهریار ، دهستان زرکان