بازنمایی هویت نوجوانان ایرانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام

با فراگیر شدن شبکه های اجتماعی مجازی و پیوند یافتن مفهوم «خود» با آنها، شیوه های برساخت هویت در دوره نوجوانی دستخوش دگرگونی شده است و این شبکه ها به ابزارهایی برای بازنمایی «خود» تبدیل شده اند. در پژوهش حاضر چگونگی بازنمایی ابعاد و مولفه های هویت و بدن رسانه ای کاربران  نوجوان، بررسی شده است. بدین منظور پروفایل ها، پست ها، استوری ها و هایلایت های به اشتراک گذاشته شده در ۳۵ صفحه متعلق به نوجوانان ایرانی، با استفاده از روش نشانه شناسی بارت تحلیل شده اند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که خودبیانگری، صورتی نمایشی یافته و ابراز هویت از طریق «نمایش خود»، شکل غالب بازنمایی هویت در صفحات نوجوانان اینستاگرامی است و دیگر انواع هویت از طریق آن بروز یافته اند. نوجوانان از طریق پوشش، موسیقی، اشعار و زبان، اصالت و هویت قومی خود را ابراز نموده اند. علاقه آنها به اماکن تاریخی، سازها و نواهای وطنی، اشعار شاعران برجسته ایرانی و درمجموع فرهنگ و هنر ایرانی، نشان دهنده بعد سرزمینی هویت ملی است. چهره و ظاهر زنانه پسران، ژست های اغواگرانه دختران و موضع گیری در خصوص شرایط اجتماعی زنان بر هویت جنسی دلالت می کنند. در اینستاگرام نمایش و ابژه شدن بدن، تحت تاثیر ایدئولوژی سرمایه داری و نگاه به جنس زن متاثر از ایدئولوژی فمنیسم رادیکال، صورتی اسطوره ای یافته اند؛ اما ملی گرایی و قومیت گرایی هرچند از بستر اینستاگرام برای ظهور و تقویت خود استفاده نموده اند، به روندهایی عام و طبیعی تبدیل نشده اند. در مجموع با جهت دهی عکاسی به سمت ارائه روایتی از زندگی، فضایی برای خلق هویت های تصویری سیال برای نوجوانان ایرانی شکل گرفته است.

کلیدواژه ها:

نوجوانی ، هویت ، اینستاگرام ، نشانه شناسی ، اسطوره ، بارت