نظریه اسلامی کرامت با تاکید بر دیدگاه حضرت امام رضا(ع)

نظریه اسلامی کرامت نظریه­ ای است درباره کرامت به معنای احترام، که از منابع سه­ گانه فهم معارف اسلامی؛ یعنی عقل، کتاب خدا و سنت برگرفته شده است. از نگاه عقل، کرامت یکی از عوارض ذاتی وجود است. بنابراین، نه تنها انسان، بلکه همه موجودات کرامت دارند؛ زیرا همه آن ها وجود دارند. کرامت یا به­ عبارتی احترام، حقیقتی است که در اثر داشتن ارزش هر موجود حاصل می ­شود. سنجه ارزش، کمالات وجودی هر موجود است. بنابراین، چون وجود همواره همراه با خیر؛ یعنی همراه با کمال است و هر کمالی ارزشمند است، و هر امر با ارزشی کرامت دارد، درنتیجه، هر وجودی کرامت دارد. حاصل­ آنکه، همه موجودات کرامت دارند. براین­ اساس و به دلیل آنکه کرامت مساوق با وجود است، همه صفات وجود؛ مانند تشکیک، اصالت و فراگیری، اوصاف کرامت نیز هستند.کرامت در یک تقسیم عام به دو دسته تقسیم می­ شود: کرامت اختیاری و کرامت غیراختیاری (تکوینی). کرامت غیراختیاری (تکوینی) صفت ذاتی هر موجود است و همواره با آن موجود همراه است. کرامت اختیاری به کنش­ های اختیاری موجودات مختار مربوط است. فایده بحث از کرامت موجودات، احترام به منشور حقوق آن هاست.افزون بر عقل، قرآن نیز کرامت را مختص انسان نمی­ داند. از نگاه قرآن، خداوند متعال، فرشتگان، انسان­ ها، جنیان، حیوانات، گیاهان و حتی جمادات کرامت دارند. روایات اسلامی به­ ویژه احادیث امام رضا علیه ­السلام نیز کرامت را به انواع موجودات نسبت داده­ اند. به­ فرموده آن حضرت، کرامت انواع گوناگون و درجات متنوع دارد. به­ اصطلاح فلسفی، کرامت امری تشکیکی است. مقیاس سنجش کرامت افراد و راه ­های دریافت کرامت از دیگر مباحث نظریه اسلامی کرامت است. روش تحقیق در این بحث روشی عقلی _ نقلی و برگرفته از منابع کتابخانه­ ای است.

کلیدواژه ها:

امام رضا(ع) ، نظریه کرامت اسلامی ، کرامت موجودات ، وجود ، تشکیک