تحلیل مولفه های هویت شهری در سیمای شهری معاصر با محوریت شهر کرمانشاه

هویت شهری به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در مطالعات شهرسازی و معماری معاصر، نقشی تعیین کننده در کیفیت ادراک شهروندان از محیط شهری ایفا می کند. در دهه های اخیر تحولات کالبدی و گسترش الگوهای توسعه معاصر موجب بروز نوعی گسست هویتی در سیمای بسیاری از شهرهای ایران شده است. در این میان شهر کرمانشاه به عنوان یکی از شهرهای تاریخی و فرهنگی غرب کشور با چالش های متعددی در بازنمایی مولفه های هویت شهری در سیمای معاصر خود مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مولفه های هویت شهری در سیمای شهری معاصر کرمانشاه انجام شده و در پی پاسخ به این پرسش است که کدام مولفه های کالبدی، فرهنگی و معنایی در شکل دهی به سیما و منظر شهری کرمانشاه نقش موثرتر دارند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی و تحلیل منابع علمی معتبر گردآوری شده است. در این راستا ابتدا مبانی نظری مرتبط با مفهوم هویت شهری و سیمای شهری مورد بررسی قرار گرفته و سپس مولفه های موثر بر هویت شهری استخراج و طبقه بندی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که مولفه های کالبدی نظیر فرم، مقیاس و نحوه سازماندهی فضا در کنار مولفه های معنایی، نمادین و اجتماعی نقش تعیین کننده ای در تقویت یا تضعیف هویت شهری ایفا می کنند. همچنین عدم توجه یکپارچه به ابعاد فرهنگی و بومی در فرآیند شکل گیری سیمای شهری معاصر کرمانشاه منجر به کاهش خوانایی و تداوم هویت شهری شده است. در پایان، پژوهش بر ضرورت رویکردی جامع و هویت محور در ساماندهی سیمای شهری کرمانشاه تاکید می کند. این پژوهش با ارائه یک چارچوب تحلیلی تلفیقی امکان شناسایی و تحلیل همزمان مولفه های کالبدی، فرهنگی، ادراکی، اجتماعی و مدیریتی موثر بر هویت شهری را در سیمای شهری معاصر کرمانشاه فراهم می سازد و بدین ترتیب به غنای مطالعات نظری و کاربردی هویت شهری در شهرهای تاریخی ایران می افزاید.

کلیدواژه ها:

هویت شهری ، سیمای شهری ، منظر شهری ، تصویر ذهنی ، هویت بومی ، کرمانشاه