نقش نور طبیعی و زاویه تابش خورشید در شکل گیری فرم و جهت گیری واحدهای مسکونی

در عصر حاضر بهره گیری از منابع انرژی پایدار و بهبود کیفیت زیست محیطی در طراحی معماری به یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار شهری تبدیل شده است. در این میان نور طبیعی به عنوان عنصری بنیادین در شکل دهی به فضاهای معماری نقش کلیدی در ارتقاء آسایش حرارتی، کاهش مصرف انرژی و خلق کیفیت فضایی ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر نور طبیعی و زاویه تابش خورشید بر شکل گیری فرم و جهت گیری واحدهای مسکونی به تحلیل نمونه های منتخب در اقلیم های مختلف ایران پرداخته است. روش تحقیق به صورت ترکیبی از رویکردهای توصیفی-تحلیلی و شبیه سازی رایانه ای (با استفاده از نرم افزارهایی نظیر Grasshopper و Ladybug) طراحی شده و اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل اقلیمی و مدلسازی دیجیتال گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تنظیم فرم بنا و جهت گیری بهینه آن نسبت به مسیر حرکت خورشید، به ویژه در ساعات اوج تابش، می تواند تا بیش از ۳۰ درصد در کاهش مصرف انرژی سرمایشی و گرمایشی موثر باشد. همچنین ترکیب هندسه ی حجمی مناسب با استراتژی های بهره برداری از نور طبیعی، نه تنها کارایی انرژی را افزایش می دهد، بلکه کیفیت روانی بصری فضاهای داخلی را نیز ارتقاء می بخشد. در پایان پژوهش بر لزوم بازاندیشی در فرآیند طراحی معماری مسکن با رویکرد اقلیمی پایدار تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

نور طبیعی ، تابش خورشید ، جهت گیری ساختمان ، فرم معماری ، طراحی اقلیمی ، انرژی خورشیدی ، واحد مسکونی ، شبیه سازی نور