بررسی دیدگاه شهید مطهری (ره) پیرامون غدیر

اسلام، دینی جامع و پرمحتوا است که تمامی پیامبران الهی برای دعوت به آن مبعوث شده اند. صورت جامع و کامل این دین الهی با خاتم پیامبران، حضرت محمد مصطفی ﷺ، به مردم ابلاغ گردید و دوره نبوت به پایان رسید. پس از آن، از جانب خداوند متعال دستوری مبنی بر لزوم تعیین جانشین پس از پیامبر (ص) صادر شد تا مردم در مواجهه با مشکلات مادی و معنوی به ایشان مراجعه نمایند. از این رو، شهید مطهری در سیر مطالعاتی خود، توجه ویژه ای به مسئله غدیر خم مبذول داشته اند؛ زیرا غدیر، یکی از اصیل ترین و موثرترین مباحث نزد تمامی دانشمندان اسلامی، به ویژه علمای شیعه، به شمار می رود. بر همین اساس، این نوشتار در نظر دارد به بررسی « بررسی دیدگاه شهید مطهری (ره) پیرامون غدیر» بپردازد. در این راستا، ابتدا به معرفی غدیر از منظر لغوی و اصطلاحی پرداخته و مفاهیم واژه های «ولاء» و «ولایت» و معنای «ولاء» تبیین شده است. سپس، شان و منزلت غدیر از دیدگاه قرآن کریم، با تاکید بر آیات تبلیغ و اکمال و بررسی مفاهیم «فرق اکمال و اتمام» و مراد از «الیوم» در ابعاد مختلف، مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است. همچنین، چگونگی سخن گفتن قرآن با لحنی قاطع در زمینه جانشینی پیامبر اکرم (ص) بررسی شده است. در ادامه، انواع ولاء و ولایت به دو قسم «ولاء اثباتی عام» و «ولاء اثباتی خاص» تقسیم بندی شده و جایگاه غدیر در سنت نبوی و روایات ائمه اطهار (علیهم السلام)، به ویژه روایات پیامبر اکرم (ص) و امام رضا (ع)، به اختصار بیان گردیده است. علاوه بر این، جایگاه غدیر نزد دانشمندان برجسته اسلامی نظیر علامه امینی، ملا علی قوشچی، ابن ابی الحدید و خواجه نصیرالدین طوسی، که با استدلال های منطقی ولایت امام علی (ع) را اثبات نموده اند، به طور مختصر شرح داده شده است. در نهایت، ادله اثبات خلافت و حقانیت حضرت علی علیه السلام مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

غدیر ، ولاء ، ولایت ، خلافت ، کتاب و سنت