رهیافت فقه اسلامی اهل سنت به جایگاه و نقش زنان در عرصه رهبری

با توجه به اهمیت روزافزون نقش اجتماعی و سیاسی زنان در جوامع اسلامی معاصر و وجود اختلاف نظرهای فقهی پیرامون تصدی مناصب رهبری توسط ایشان این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی و ارزیابی دیدگاههای فقه اسلامی در این خصوص انجام شده است با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع اصیل، فقهی سه حوزه کلیدی مدیریت امور عمومی، تصدی منصب ریاست دولت ولایت عامه و امر قضاوت مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که مشارکت زنان در مدیریت عمومی با رعایت ضوابط شرعی و عدم ترتب مفاسد عموما مورد پذیرش فقها قرار گرفته است؛ اما در خصوص ریاست دولت و حاکمیت سیاسی دیدگاه غالب فقهای متقدم و معاصر با استناد به برخی نصوص و ملاحظات اجتماعی، بر عدم جواز استوار است هر چند برخی دیدگاه های مخالف به دلیل عدم اتکای کافی بر ادله متقن یا عدم انطباق با مقتضیات زمان مورد نقد قرار گرفته اند. مسئله قضاوت زنان نیز محل اختلاف نظر جدی میان فقها بوده و سه دیدگاه اصلی جواز مطلق، منع مطلق، و جواز محدود به استثنای حدود و قصاص قابل تفکیک است که دیدگاه سوم منتسب به امام ابوحنیفه به لحاظ مبانی و استدلالات، محل تامل و بررسی انتقادی است. در مجموع نتایج تحقیق، بیانگر تفاوت رویکرد فقهی به سطوح مختلف مسئولیت پذیری زنان و لزوم تامل مجدد در برخی مبانی استدلالی با توجه به مقتضیات کنونی است.

کلیدواژه ها:

زنان ، رهبری ، ولایت عامه ، رهبری اداری ، قضاء