تاثیر هوش مصنوعی بر عملکرد و بهره وری معلمان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر عملکرد و بهره وری معلمان انجام شد. هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های پیشران در عصر دیجیتال، پتانسیل بی سابقه ای برای تحول در نظام های آموزشی و توانمندسازی معلمان دارد. با این حال، بسیاری از معلمان و مدیران آموزشی هنوز با کاربردهای عملی هوش مصنوعی در کلاس درس آشنایی کافی ندارند و برخی نیز نگران جایگزینی هوش مصنوعی به جای معلم هستند . در این مطالعه ترکیبی (کمی-کیفی) با استفاده از روش تحلیل محتوا و تکنیک دلفی سه مرحله ای، ابتدا با ۳۵ معلم دارای تجربه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و مهم ترین زمینه های تاثیر هوش مصنوعی بر عملکرد و بهره وری معلمان شناسایی گردید. سپس با مشارکت ۳۲ نفر از خبرگان (اساتید فناوری آموزشی، متخصصان هوش مصنوعی، معلمان برتر)، مولفه های کلیدی تاثیرگذار اولویت بندی شد. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی در هشت حوزه اصلی بر عملکرد و بهره وری معلمان تاثیر مثبت دارد: کاهش زمان صرف شده برای کارهای اداری و تکراری (با میانگین ۸/۸۵ از ۹)، شخصی سازی آموزش برای دانش آموزان (۸/۷۸)، تولید محتوای آموزشی متنوع و با کیفیت (۸/۶۵)، ارائه بازخورد فوری و خودکار به دانش آموزان (۸/۵۴)، تحلیل داده های یادگیری و شناسایی دانش آموزان در معرض خطر (۸/۴۲)، طراحی آزمون های تطبیقی و هوشمند (۸/۳۵)، تسهیل یادگیری حرفه ای و به روزرسانی دانش معلمان (۸/۱۸)، و کاهش استرس و فرسودگی شغلی (۷/۹۲) (امیری و همکاران، ۱۴۰۰). همچنین، مهم ترین چالش های پیش روی معلمان در استفاده از هوش مصنوعی عبارت بودند از: کمبود مهارت های فنی (۸۴ درصد)، نگرانی از امنیت داده ها و حریم خصوصی دانش آموزان (۷۸ درصد)، عدم شفافیت الگوریتم ها (۷۲ درصد)، و کمبود زیرساخت فنی (۶۸ درصد). در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی نه یک تهدید، بلکه یک فرصت برای ارتقای عملکرد و بهره وری معلمان است و معلمانی که از این فناوری استقبال می کنند، می توانند زمان خود را بر فعالیت های باارزش تر (مانند تعامل انسانی، پرورش خلاقیت، و تربیت عاطفی) متمرکز کنند و از فرسودگی شغلی رهایی یابند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عملکرد معلمان ، بهره وری معلمان ، فناوری آموزشی ، شخصی سازی آموزش.