سواد مرگ در افراد مبتلا به سرطان: مفاهیم، چالش ها و فرصت ها برای مراقبت فردمحور؛ یک مرور روایتی

هدف: با وجود گسترش رویکردهای مراقبت فردمحور، برنامه ریزی مراقبت پیشگیرانه و تصمیم گیری مشترک در سرطان، بسیاری از بیماران همچنان مشارکت محدودی در گفت وگوهای پایان زندگی و تصمیم گیری های مرتبط با مراقبت دارند. در سال های اخیر، سواد مرگ به عنوان مفهومی نوظهور برای تبیین ظرفیت افراد در درک، مواجهه و تصمیم گیری درباره مرگ و مراقبت پایان زندگی مطرح شده است. این مطالعه با هدف مرور و یکپارچه سازی شواهد موجود درباره سواد مرگ در بیماران مبتلا به سرطان و بررسی نقش بالقوه آن در تحقق مراقبت فردمحور انجام شد.روش: این مطالعه به صورت مرور روایتی انجام شد. جستجوی هدفمند در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar، SID و Magiran برای مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۶ صورت گرفت. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، شش مطالعه واجد شرایط انتخاب و با استفاده از سنتز روایتی ساختاریافته تحلیل شدند.یافته ها: در مجموع، داده های ۱۴۹۷ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سواد مرگ در اغلب بیماران در سطح متوسط تا پایین قرار دارد و بیش از ویژگی های جمعیت شناختی، تحت تاثیر تجربه زیسته و مواجهه با فرایند مرگ است. سطوح بالاتر سواد مرگ با خودمدیریتی موثرتر بیماری، سازگاری روان شناختی بهتر، مشارکت فعال تر در گفت وگوهای پایان زندگی و همسویی بیشتر تصمیمات درمانی با ارزش ها و ترجیحات فردی همراه بود. همچنین شواهدی مبنی بر کاهش امید در اثر افزایش سواد مرگ مشاهده نشد. موانع توسعه سواد مرگ در سطوح فردی، خانوادگی، حرفه ای و نظام سلامت شناسایی شدند.نتیجه گیری: شواهد موجود نشان می دهد که سواد مرگ فراتر از یک دانش مرتبط با پایان زندگی، نوعی ظرفیت شناختی–اجتماعی برای مشارکت آگاهانه در تصمیم گیری های درمانی و مراقبتی است. این مفهوم می تواند حلقه ارتباطی میان درک بیماری، برنامه ریزی مراقبت پیشگیرانه و مراقبت فردمحور در سرطان باشد. با این حال، برای تبیین بهتر سازوکارهای اثرگذاری و طراحی مداخلات مبتنی بر سواد مرگ، انجام مطالعات تجربی و طولی بیشتری ضروری است..

کلیدواژه ها:

سواد مرگ ، سرطان ، مراقبت ، مرور روایتی ، مفاهیم