حقوق تجارت در عصر تحول دیجیتال و پساکرونا: از قراردادهای سنتی و داوری تا زنجیره بلوکی و چالش های نوین

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل حقوق تجارت در عصر تحولات فناورانه و پساکرونا پرداخته و ابعاد مختلف آن از جمله حقوق قراردادها، حقوق شرکت ها، حقوق تجارت الکترونیک، حقوق مالکیت فکری، حل اختلاف و داوری بین المللی را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که حقوق تجارت از کدهای ملی قرن نوزدهم به یکسان سازی بین المللی، تجارت الکترونیک، حقوق رقابت، زنجیره بلوکی و حل اختلاف فرامرزی تکامل یافته است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که ۳۸ درصد از اختلافات قراردادی مربوط به تاخیر در تحویل و ۶۴ درصد از روش داوری بین المللی استفاده می کنند. میانگین زمان رسیدگی در رویه های ضدتراست ۴۲ ماه و میانگین هزینه ۳.۲ میلیون دلار است. ۱۸ درصد از قراردادهای هوشمند دارای خطای کدنویسی هستند و همه گیری کووید-۱۹ در ۵۴ درصد موارد فورس ماژور تلقی شده است. بهبود یک انحراف معیار در شاخص حاکمیت قانون، سرمایه گذاری مستقیم خارجی را ۳۴ درصد افزایش می دهد و داوری آنلاین زمان رسیدگی را ۶۴ درصد کاهش می دهد. ۲۴ درصد از تراکنش های تجارت الکترونیک فرامرزی منجر به اختلاف می شوند. نتیجه گیری نهایی آنکه حقوق تجارت در نقطه عطف تاریخی قرار دارد و نیازمند بازنگری اساسی در قوانین و نهادهای تجاری برای انطباق با فناوری های نوین و بحران های پیش بینی نشده است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح تقنینی و سیاستی (بازنگری قوانین فورس ماژور، وضع قوانین قراردادهای هوشمند، تقویت حقوق تجارت الکترونیک، یکسان سازی قوانین، بازنگری قوانین رقابت، اصلاح نظام ورشکستگی)، قضایی و اجرایی (ظرفیت سازی فنی، ترویج داوری آنلاین، کاهش زمان و هزینه داوری، تسهیل اجرای آراء، تسریع ثبت مالکیت فکری)، و پژوهشی آتی (مطالعات تطبیقی، پژوهش های تجربی، مطالعه موردی، تحلیل اثرات کووید-۱۹، نقش بلاکچین، پژوهش های بین رشته ای) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

حقوق تجارت ، قراردادهای هوشمند ، داوری بین المللی ، زنجیره بلوکی ، فورس ماژور ، حقوق رقابت ، مالکیت فکری ، تجارت الکترونیک