نوآوری در مدل های کسب وکار در عصر تحول دیجیتال و پساکرونا: از پلتفرم ها و اشتراک تا اقتصاد دایره ای و دگرگونی دیجیتال

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل نوآوری در مدل های کسب وکار در عصر تحولات فناورانه و پساکرونا پرداخته و ابعاد مختلف آن از جمله اجزا و انواع مدل های کسب وکار، نقش فناوری های دیجیتال، اقتصاد پلتفرمی، اقتصاد اشتراکی و اقتصاد دایره ای، و فرآیند نوآوری در مدل کسب وکار را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که نوآوری در مدل های کسب وکار از مفاهیم اولیه بوم مدل کسب وکار به حوزه های گسترده ای مانند نوآوری باز، اقتصاد پلتفرمی، اقتصاد اشتراکی، اقتصاد دایره ای و دگرگونی دیجیتال تکامل یافته است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که شرکت های با نوآوری مداوم در مدل کسب وکار، نرخ رشد درآمد ۲۸ درصد بالاتر و سودآوری ۲۲ درصد بالاتری دارند. استفاده از بوم مدل کسب وکار، زمان طراحی مدل جدید را ۵۶ درصد کاهش می دهد. ۶۴ درصد از پلتفرم ها در سه سال اول شکست می خورند و پلتفرم های اقتصاد اشتراکی نرخ استفاده از دارایی ها را ۶۸ درصد افزایش می دهند. مدل اشتراک، ارزش طول عمر مشتری را ۶۴ درصد افزایش می دهد و مدل محصول-به عنوان-سرویس، درآمد هر مشتری را ۵۴ درصد بالا می برد. مدل های اقتصاد دایره ای، مصرف مواد خام را ۶۴ درصد و انتشار کربن را ۵۸ درصد کاهش می دهند و در عین حال سودآوری ۲۴ درصد بالاتری دارند. نرخ موفقیت دگرگونی دیجیتال ۲۴ درصد است و شرکت های با نوآوری سریع در مدل کسب وکار در دوران همه گیری، کاهش فروش ۱۴ درصدی در مقابل ۳۸ درصدی برای شرکت های کند داشتند. نتیجه گیری نهایی آنکه نوآوری در مدل های کسب وکار یک ضرورت برای بقا و رشد در عصر دیجیتال است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح استراتژیک و اجرایی (نوآوری مستمر، استفاده از بوم مدل کسب وکار، استراتژی حل مسئله سرد آغازین، مدل اشتراک، مدل محصول-به عنوان-سرویس، اقتصاد دایره ای، دگرگونی دیجیتال)، تئوریک و روش شناختی (مدل های نظری جدید، شاخص های بلوغ نوآوری، روش های شبیه سازی، چارچوب ارزیابی چندمعیاره)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی، آزمایش های میدانی، مطالعه تطبیقی، تحلیل هوش مصنوعی مولد، اثرات بلندمدت کووید-۱۹، پژوهش های بین رشته ای، مطالعه موردی) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نوآوری در مدل کسب وکار ، اقتصاد پلتفرمی ، مدل اشتراک ، محصول به عنوان سرویس ، اقتصاد دایره ای ، بوم مدل کسب وکار ، دگرگونی دیجیتال ، اثرات شبکه