فناوری های مالی در عصر تحول دیجیتال و پساکرونا: از پرداخت های دیجیتال و بانکداری باز تا دیفای و پول دیجیتال بانک مرکزی

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل فناوری های مالی در عصر تحولات فناورانه و پساکرونا پرداخته و ابعاد مختلف آن از جمله پرداخت های دیجیتال، وام دهی آنلاین، بانکداری باز، پول دیجیتال بانک مرکزی، زنجیره بلوکی و دیفای، و تنظیم گری فین تک را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که فین تک از پرداخت های دیجیتال به حوزه های زنجیره بلوکی، ربات های مشاور، بانکداری باز، دیفای و پول دیجیتال بانک مرکزی تکامل یافته است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که سرمایه گذاری جهانی در فین تک از ۱۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ به ۴۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ رسیده است. نرخ نکول وام های همتا به همتا ۵.۸ درصد در مقابل ۳.۲ درصد برای وام های بانکی است، اما نرخ بهره پایین تری دارند. ربات های مشاور، بازده سالانه کاربران را ۲.۸ درصد افزایش و هزینه ها را ۰.۴ درصد کاهش می دهند. ارزش کل قفل شده در دیفای به ۱۰۸ میلیارد دلار رسیده و ۳۴ پروتکل دچار هک با مجموع ضرر ۲.۴ میلیارد دلار شده اند. ۶۲ درصد از کشورها در حال تحقیق بر روی پول دیجیتال بانک مرکزی هستند و بانکداری باز، هزینه های مبادله را ۲۴ درصد کاهش داده است. ۲۴ درصد از مدل های امتیازدهی اعتباری مبتنی بر هوش مصنوعی دارای سوگیری تبعیض آمیز هستند. نتیجه گیری نهایی آنکه فین تک تحولی بنیادین در نظام مالی جهانی است و موفقیت نیازمند تعادل میان نوآوری و ریسک، سرعت و امنیت، و کارایی و عدالت است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح نهادی و کسب وکار (همکاری بانک ها و فین تک ها، امنیت سایبری، کاهش ریسک نکول، مشاوره ترکیبی، ممیزی دیفای، شفافیت صرافی ها)، تنظیم گری و سیاستی (سندباکس تنظیم گری، حفاظت از داده، شفافیت الگوریتمی، چارچوب پول دیجیتال، همکاری بین المللی، سواد مالی)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی، آزمایش های میدانی، مطالعه تطبیقی، تحلیل هوش مصنوعی، اثرات بلندمدت کووید-۱۹، پژوهش های بین رشته ای، مطالعه موردی) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

فناوری مالی ، پرداخت دیجیتال ، وام دهی همتا به همتا ، بانکداری باز ، پول دیجیتال بانک مرکزی ، دیفای ، ربات مشاور ، زنجیره بلوکی