حسابداری اسلامی در عصر جهانی شدن مالی و هم گرایی استانداردها: چارچوب مفهومی، استانداردهای شرعی و چالش های اجرایی

حسابداری اسلامی به عنوان نظام مالی مبتنی بر اصول اخلاقی، عدالت، شفافیت و حرمت ربا، در عصر جهانی شدن صنعت مالی اسلامی و تعامل با نظام مالی متعارف نقشی حیاتی در اعتمادآفرینی و رشد پایدار ایفا می کند. این مقاله با هدف کالبدشکافی ابعاد نظری و عملی حسابداری اسلامی در فضای نوین، به صورت جامع مبانی کلاسیک و مفاهیم نوظهور شامل چارچوب مفهومی حسابداری اسلامی، عقود اسلامی، استانداردهای AAOIFI، حسابداری زکات، صکوک، بانکداری اسلامی، تکافل، هم گرایی با استانداردهای بین المللی، و فناوری های نوین را بازبینی کرده و با بهره گیری از داده های تجربی حاصل از مطالعات تطبیقی و میدانی از جمله پژوهش های سارا (۲۰۱۶)، میرزا و نیسار (۲۰۱۸)، ناتن و ناتن (۲۰۰۰)، کریام (۱۹۹۵)، آلن (۲۰۱۹)، گامبیلینگ و کریام (۱۹۸۶)، ماورر (۲۰۰۲)، چاپرا (۲۰۰۰) و الشیخ و همکاران (۲۰۱۷)، نشان می دهد که اجرای کامل استانداردهای AAOIFI با افزایش ۳۸ درصدی شفافیت، کاهش ۲۸ درصدی ریسک عدم انطباق شرعی، و افزایش ۳۲ درصدی نقدشوندگی سهام همراه است. یافته ها حاکی از آن است که سرمایه گذاران حاضرند برای گزارشگری با کیفیت بالا حق بیمه تا ۲۲ درصد بپردازند و بانک های با رعایت بالای موازین شرع، ۲۸ درصد سودآوری بالاتری دارند. مقاله با ارائه ی پیشنهادهایی در چهار سطح تئوریک، پژوهشی، عملی و سیاست گذاری از جمله توسعه ی نظریه ی حسابداری اسلامی یکپارچه-تطبیقی، طراحی مطالعات طولی، و تشکیل اتحادیه ی بین المللی استانداردهای حسابداری اسلامی، به کار خود پایان می دهد.

کلیدواژه ها:

حسابداری اسلامی ، استانداردهای AAOIFI ، عقود اسلامی ، صکوک ، زکات ، شفافیت شرعی ، هم گرایی استانداردها ، بانکداری اسلامی