مدیریت رفتار سازمانی در کارخانه های عصر دیجیتال: تلفیق نظریه های انگیزش، رهبری تحول آفرین، توانمندسازی روان شناختی و فرهنگ ایمنی

کارخانه ها به دلیل ماهیت عملیاتی، تکرارپذیری فرآیندها و فشارهای بهره وری، بستری منحصربه فرد برای بروز چالش های رفتاری مانند مقاومت در برابر تغییر، فرسودگی شغلی و کاهش انگیزه فراهم می آورند. این مقاله با هدف بازتعریف چارچوب مدیریت رفتار سازمانی در کارخانه های عصر انقلاب صنعتی چهارم و با تاکید بر تلفیق نظریه های انگیزش، رهبری تحول آفرین، توانمندسازی روان شناختی و فرهنگ ایمنی نگاشته شده است. مرور پیشینه نشان می دهد که پارادایم های سنتی رفتار سازمانی در مواجهه با گسترش اتوماسیون، هوشمندسازی و تنوع نسلی نیروی کار نارسا هستند. داده های تجربی تحلیل شده از ۳۴۵ کارخانه در ۱۲ کشور حاکی از آن است که به کارگیری سیستم های مدیریت مشارکتی، بهره وری نیروی کار را ۱۶ درصد افزایش و نرخ غیبت را ۲۳ درصد کاهش می دهد. همچنین، جو ایمنی مثبت حوادث ناشی از کار را ۳۸ درصد کاهش می دهد و رهبری تحول آفرین در مقایسه با رهبری تبادلی، به ترتیب ۲۱ درصد نوآوری فرآیندی و ۱۸ درصد بهره وری عملیاتی بیشتری به همراه دارد. یافته ها نشان می دهد که تامین نیازهای خودمختاری و شایستگی، به ترتیب ۳۲ و ۲۸ درصد انگیزه ی درونی را پیش بینی می کند و ترس از بی کاری ناشی از اتوماسیون، استرس شغلی را ۴۴ درصد افزایش می دهد. نتیجه گیری می شود که مدیریت رفتار سازمانی موفق در کارخانه های معاصر نیازمند رویکردی پویا، مشارکتی و انسان محور با تاکید بر توانمندسازی روان شناختی، عدالت الگوریتمی و آموزش مهارت های دیجیتال است. پیشنهادهای این مقاله برای پژوهشگران شامل طراحی مدل های ترکیبی و مطالعات طولی تطبیقی، برای مدیران کارخانه ها شامل استقرار نظام های مشارکتی و سرمایه گذاری در بازآموزی دیجیتال، و برای سیاست گذاران شامل تدوین استانداردهای اخلاقی نظارت هوشمند و ایجاد صندوق های حمایت از مهارت افزایی می باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت رفتار سازمانی ، کارخانه های هوشمند ، انگیزش شغلی ، رهبری تحول آفرین ، فرسودگی شغلی ، جو ایمنی ، توانمندسازی روان شناختی ، مقاومت در برابر اتوماسیون