تجارت جهانی در عصر پساجهانی شدن: از زنجیره های ارزش و منطقه گرایی تا تجارت دیجیتال و تعدیل مرزی کربن

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل تجارت جهانی در عصر پساجهانی شدن و تحولات ساختاری ناشی از همه گیری، جنگ تجاری، منطقه گرایی، تجارت دیجیتال و تغییرات اقلیمی پرداخته است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که نظریه های تجارت جهانی از مزیت نسبی و هکشر-اوهلین تا اقتصاد مقیاس، زنجیره های ارزش جهانی و تجارت دیجیتال تکامل یافته است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که نسبت تجارت به تولید ناخالص داخلی جهانی از ۶۰ درصد در سال ۲۰۰۸ به ۵۲ درصد در سال ۲۰۲۰ کاهش یافته و متوسط تعرفه های اعمال شده به ۶.۱ درصد رسیده است. شاخص یکپارچگی زنجیره های ارزش جهانی از ۰.۷۱ در سال ۲۰۱۸ به ۰.۶۸ در سال ۲۰۲۰ کاهش یافته و ۳۴ درصد شرکت ها به دنبال داخلی سازی و ۴۲ درصد به دنبال تنوع بخشی هستند. توافق های تجاری منطقه ای تجارت بین اعضا را ۴۵ درصد افزایش می دهند و مکانیسم تعدیل مرزی کربن می تواند صادرات کشورهای در حال توسعه را ۱۵ درصد کاهش دهد. همچنین، شرکت های استفاده کننده از داده های فرامرزی بهره وری ۱۵ درصد بالاتری دارند و موانع تجارت دیجیتال، تجارت فرامرزی را ۲۸ درصد کاهش می دهند. میانگین زمان حل اختلاف در سازمان تجارت جهانی از ۱۸ ماه به ۴۲ ماه افزایش یافته است. نتیجه گیری نهایی آنکه تجارت جهانی در نقطه ی عطف تاریخی قرار دارد و آینده ی آن به طراحی هوشمندانه ی قواعد جدیدی بستگی دارد که هم زمان به کارایی و تاب آوری، باز بودن و امنیت، و رشد و عدالت توجه داشته باشند. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح سیاستی و اجرایی (استراتژی تجاری هوشمندانه، اصلاح سازمان تجارت جهانی، قوانین تجارت دیجیتال، تعدیل کربن منصفانه، تنوع بخشی اقتصادی)، تئوریک و روش شناختی (نظریه های جدید تجارت، شاخص های ترکیبی جهانی شدن، مدل های شبکه و اقتصادسنجی)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی، شبیه سازی مبتنی بر عامل، مطالعه تطبیقی، تحلیل فناوری های نوین، بررسی اختلالات زنجیره تامین، پژوهش های بین رشته ای) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تجارت جهانی ، زنجیره ارزش جهانی ، منطقه گرایی ، سازمان تجارت جهانی ، تجارت دیجیتال ، تعدیل مرزی کربن ، تعرفه ، حمایت گرایی