بازطراحی نظام های اطلاعاتی حسابداری در عصر تحول دیجیتال: از ثبت تراکنش تا خلق ارزش راهبردی با رویکردی چندلایه (فنی، رفتاری، کنترلی)

پژوهش حاضر با هدف بازتعریف نقش و معماری نظام های اطلاعاتی حسابداری در مواجهه با فناوری های نوظهور همچون هوش مصنوعی، زنجیره بلوکی و تحلیل داده های کلان انجام شده است. با مرور نظام مند پیشینه و تحلیل داده های تجربی حاصل از مطالعات میدانی و شبیه سازی های محاسباتی، این نتیجه حاصل شد که نظام های اطلاعاتی حسابداری موفق به طور هم زمان سه لایه ی سخت افزاری-نرم افزاری، فرایندی-کنترلی و رفتاری-انسانی را پوشش می دهند. داده های آنالیزشده نشان داد که پیاده سازی نظام های اطلاعاتی حسابداری پیشرفته می تواند خطای انسانی را تا بیش از ۷۰ درصد کاهش دهد، زمان بستن گزارش های مالی را از ۸.۴ روز به ۲.۳ روز برساند و دقت تشخیص تقلب را به ۹۴.۲ درصد افزایش دهد. با این حال، موانعی چون مقاومت رفتاری، کمبود مهارت های دیجیتال و ریسک های امنیت سایبری به عنوان چالش های اصلی شناسایی شدند. به ویژه، رابطه ی غیرخطی میان خودکارسازی و رضایت شغلی حسابداران نشان می دهد که توانمندسازی نیروی انسانی به اندازه ی ارتقای فناوری حائز اهمیت است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح تئوریک، کاربردی و پژوهشی شامل بازتعریف نظام های اطلاعاتی حسابداری به عنوان اکوسیستم تطبیقی، طراحی چارچوب بلوغ نه سطحی، استقرار کنترل های پیوسته، و توسعه ی الگوریتم های یادگیری فدرال برای حفظ حریم خصوصی ارائه شده است. نتیجه گیری نهایی آنکه نظام های اطلاعاتی حسابداری نه یک هزینه ی اجتناب ناپذیر بلکه فرصتی راهبردی برای خلق مزیت رقابتی پایدار و افزایش تاب آوری مالی سازمان ها در برابر شوک های بیرونی هستند.

کلیدواژه ها:

نظام های اطلاعاتی حسابداری ، تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی در حسابداری ، زنجیره بلوکی ، کنترل های داخلی هوشمند ، پذیرش فناوری ، تحلیل داده های کلان ، معماری منابع-رخداد-بازیگر