اقتصاد کلان معاصر در گذار از مدل های تعادل عمومی به چارچوب های ناهمگن و رفتاری: مروری انتقادی بر نظریه، شواهد تجربی و افق های سیاستی

پژوهش حاضر با رویکردی انتقادی و میان رشته ای به واکاوی تحولات نظری، چالش های تجربی و افق های پیش روی اقتصاد کلان معاصر پرداخته است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که اقتصاد کلان از نظریه ی عمومی کینز تا مدل های تعادل عمومی پویای تصادفی نئوکینزی و سپس انقلاب رفتاری و عوامل ناهمگن، مسیری پرفرازونشیب را طی کرده است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از کاهش ضریب حساسیت تورم به شکاف تولید از ۰.۳۸ به ۰.۱۲، اثربخشی ۱.۸ برابری سیاست مالی در اقتصادهای ناهمگن نسبت به مدل های نماینده، و افزایش سهم درآمد ثروتمندترین دهک در آمریکا از ۳۳ به ۴۸ درصد طی پنج دهه است. همچنین شواهد نشان می دهد بسته های مالی بزرگ در همه گیری، کاهش تولید را ۵.۷ درصد کمتر اما تورم را ۲.۴ درصد بیشتر کرده است. نتیجه گیری نهایی آنکه اقتصاد کلان ناگزیر از گنجاندن ناهمگونی عوامل، بخش مالی پیچیده، محدودیت های رفتاری، ریسک های اقلیمی و نوآوری های مالی در چارچوب های نظری و تجربی خود است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح سیاستی (طراحی هدفمند بسته های مالی، مالیات کربن فزاینده، مدیریت ریسک نرخ ارز)، تئوریک (توسعه مدل های ترکیبی ناهمگن-رفتاری، بازتعریف منحنی فیلیپس) و پژوهشی (مطالعات طولی اثرات پساکرونایی، اقتصاد کلان مبتنی بر عامل، نقش هوش مصنوعی در پیش بینی) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد کلان ، تعادل عمومی پویای تصادفی ، عوامل ناهمگن ، اقتصاد رفتاری ، منحنی فیلیپس ، نابرابری درآمد ، سیاست مالی و پولی ، ریسک اقلیمی