سیاست پولی در اقتصاد کلان معاصر: از ابزارهای متعارف تا چالش های غیرمتعارف و افق های دیجیتال

پژوهش حاضر با رویکردی انتقادی و جامع به تحلیل سیاست پولی در اقتصاد کلان معاصر پرداخته و تحولات نظری، چالش های تجربی و افق های پیش روی آن را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که سیاست پولی از مدل های کینزی و پولی به چارچوب های تعادل عمومی پویای تصادفی و سپس به سمت در نظر گرفتن بخش مالی، سیاست های غیرمتعارف، اقتصاد رفتاری و فناوری های دیجیتال تکامل یافته است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از کاهش حساسیت تورم به نرخ بهره از ۰.۴۲ به ۰.۰۹ طی سه دهه، اثربخشی تسهیل کمی در کاهش نرخ بهره ی بلندمدت به میزان ۰.۹۵ درصد، و تداوم اثرات افزایش نرخ بهره بر بیکاری تا ۵ سال است. همچنین شواهد نشان می دهد که کشورهای دارای پول دیجیتال بانک مرکزی نرخ تورم پایین تری به طور متوسط ۱.۳ درصد تجربه کرده اند و سرعت گردش پول دیجیتال ۲.۴ برابر اسکناس و مسکوک است. نتیجه گیری نهایی آنکه سیاست پولی ناگزیر از پذیرش تنوع ابزاری، هماهنگی با سیاست مالی، توجه به توزیع درآمد، و انطباق با نوآوری های مالی است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح سیاستی و اجرایی (بازنگری چارچوب های هدفگذاری تورم، پیشگیری از تسلط مالی، پیاده سازی پول دیجیتال بانک مرکزی)، تئوریک و روش شناختی (توسعه مدل های تعادل عمومی پویای تصادفی نسل جدید، بازتعریف قاعده ی تیلور)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی آثار سیاست های غیرمتعارف، آزمایش های میدانی کانال های انتقال، نقش هوش مصنوعی در پیش بینی تورم) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سیاست پولی ، اقتصاد کلان ، تسهیل کمی ، قاعده تیلور ، کران پایین صفر ، پول دیجیتال بانک مرکزی ، ثبات مالی ، انتظارات تورمی