رفتار سازمانی در عصر تحول: تحلیل نظری، شواهد تجربی و رهیافت های نوین برای مدیریت اثربخش کارکنان

رفتار سازمانی به عنوان یکی از ارکان بنیادین دانش مدیریت، به مطالعه ی سیستماتیک کنش ها، نگرش ها و واکنش های انسانی در بستر کار جمعی می پردازد. این مقاله با هدف کالبدشکافی لایه های پنهان و آشکار این حوزه، به صورت جامع مبانی نظری شامل نظریه ی خودتعیین کنندگی، نظریه ی انتظار، هویت اجتماعی، رهبری تحول آفرین و اصیل، فرهنگ سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی، عدالت سازمانی، سکوت سازمانی، سرمایه ی روان شناختی و توانمندی روانی را بازبینی کرده و با بهره گیری از داده های تجربی حاصل از مطالعات فراتحلیل و میدانی از جمله پژوهش های پادساکف و همکاران (۲۰۰۰)، کولکویت و همکاران (۲۰۰۱)، لوپاین، ارز و جانسون (۲۰۰۲)، موریسون (۲۰۱۴)، لوتانز و همکاران (۲۰۰۷)، سیبرت، وانگ و کورترایت (۲۰۱۱)، آلن، گلدن و شاکلی (۲۰۱۵)، وان کینیپنبرگ و مل (۲۰۱۶)، کینیفین و همکاران (۲۰۲۱) و تروینو و همکاران (۲۰۱۴)، نشان می دهد که اثربخشی سازمانی در گرو ایجاد تعادل پویا میان نیازهای بنیادین کارکنان و الزامات عملکردی است. یافته ها حاکی از آن است که رفتار شهروندی سازمانی ۳۱ درصد از واریانس عملکرد فردی را تبیین می کند و سرمایه ی روان شناختی با ضریب ۰.۴۲ بر عملکرد شغلی تاثیر مثبت دارد. همچنین، ۸۵ درصد کارکنان حداقل یک بار سکوت سازمانی را تجربه کرده اند و دورکاری با افزایش ۴۸ درصدی فرسودگی شغلی در دوره ی همه گیری همراه بوده است. مقاله با ارائه ی پیشنهادهایی در چهار سطح تئوریک، پژوهشی، عملی و سیاست گذاری از جمله توسعه ی نظریه ی رفتار سازمانی دیجیتال، طراحی مطالعات طولی، ایجاد سیستم های پایش سلامت روانی و تدوین استانداردهای ملی کیفیت زندگی کاری، به کار خود پایان می دهد.

کلیدواژه ها:

رفتار سازمانی ، انگیزش ، رهبری ، عدالت سازمانی ، رفتار شهروندی ، سرمایه روان شناختی ، سکوت سازمانی ، دورکاری