اقتصاد انرژی در عصر گذار: از امنیت و قیمت گذاری تا فناوری های نوین و سیاست های اقلیمی

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل اقتصاد انرژی در عصر تحولات ساختاری ناشی از تغییرات اقلیمی، فناوری های نوین و شوک های ژئوپلیتیک پرداخته و ابعاد مختلف آن از جمله امنیت انرژی، قیمت گذاری، گذار به انرژی های تجدیدپذیر، نقش فناوری و سیاست های اقلیمی را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که اقتصاد انرژی از بحران نفتی دهه ی ۱۹۷۰ تا امروز مسیری پرنوسان را طی کرده است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که در ۴۸ درصد کشورها رابطه ی دوطرفه بین مصرف انرژی و رشد اقتصادی وجود دارد و کشش درآمدی تقاضای انرژی به طور متوسط ۰.۷۸ است. هزینه اجتماعی کربن ۸۵ دلار به ازای هر تن برآورد شده و مالیات کربن هر یک دلار، انتشار را ۰.۸ درصد کاهش می دهد. نرخ یادگیری برای پنل های خورشیدی ۲۳ درصد است و هزینه تولید برق خورشیدی از ۰.۳۷ به ۰.۰۴ دلار کاهش یافته است. آزادسازی بازار برق قیمت را ۱۲ درصد کاهش اما قطعی ها را ۸ درصد افزایش داده است و نفوذ کنتورهای هوشمند به میزان ۱۰ درصد، مصرف برق را ۳.۸ درصد کاهش می دهد. همچنین، ۳۸ درصد از واریانس قیمت نفت توسط سفته بازی و جریان سرمایه گذاری توضیح داده می شود. نتیجه گیری نهایی آنکه آینده ی اقتصاد انرژی در تلفیق هوشمندانه ی امنیت و پایداری از طریق سرمایه گذاری در فناوری های پاک، قیمت گذاری صحیح کربن، ارتقای بهره وری انرژی و همکاری بین المللی نهفته است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح سیاستی و اجرایی (حذف یارانه سوخت های فسیلی، نظام قیمت گذاری کربن، سرمایه گذاری در شبکه هوشمند، حمایت از جوامع آسیب دیده، همکاری بین المللی، بهره وری انرژی)، تئوریک و روش شناختی (مدل های یکپارچه، شاخص های ترکیبی امنیت و عدالت انرژی، روش های پیش بینی غیرخطی)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی، آزمایش های میدانی، مطالعه تطبیقی، تحلیل فناوری های نوظهور، اثرات متقابل بازارها، پژوهش های بین رشته ای) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد انرژی ، امنیت انرژی ، گذار انرژی ، مالیات کربن ، انرژی تجدیدپذیر ، شبکه هوشمند ، بهره وری انرژی ، بازار برق