هوش مصنوعی به عنوان موتور اقتصاد دیجیتال: فرصت ها، چالش ها و چشم اندازهای حکمرانی در عصر تحول هوشمند

پژوهش حاضر با رویکردی جامع و انتقادی به تحلیل هوش مصنوعی به عنوان موتور محرکه ی اقتصاد دیجیتال پرداخته و ابعاد مختلف آن از جمله تاثیر بر بهره وری، بازار کار، ساختار بازار، اخلاق و حریم خصوصی، و تنظیم گری را بررسی کرده است. مرور نظام مند پیشینه نشان داد که هوش مصنوعی از یک مفهوم آکادمیک در دهه ی ۱۹۵۰ به فناوری ای فراگیر و تجاری در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. داده های آنالیزشده از مطالعات تجربی معتبر حاکی از آن است که هوش مصنوعی بهره وری شرکت ها را به طور متوسط ۲۴ درصد افزایش می دهد و می تواند تا سال ۲۰۳۰ بین ۱۳ تا ۱۵.۷ تریلیون دلار به اقتصاد جهانی اضافه کند. ۴۷ درصد از مشاغل در معرض خطر بالای اتوماسیون قرار دارند و هوش مصنوعی مولد بهره وری کارگران دانش را در وظایف تولید محتوا ۳۲ درصد افزایش داده است. با این حال، شاخص تمرکز بازار در صنایع با هوش مصنوعی بالا به طور متوسط ۳۴۰ واحد افزایش یافته، ۳۴ درصد از سیستم های ارزیابی اعتبار دارای تبعیض الگوریتمی هستند، و نرخ شکست پروژه های هوش مصنوعی ۲۶ درصد است. همچنین، ۷۳ درصد از مردم خواستار شفافیت الگوریتم ها و ۸۱ درصد خواستار پاسخگویی قانونی در قبال تصمیمات هوش مصنوعی هستند. نتیجه گیری نهایی آنکه هوش مصنوعی نه یک انتخاب بلکه یک واقعیت اجتناب ناپذیر در اقتصاد دیجیتال است و موفقیت در عصر هوش مصنوعی در توانایی طراحی نهادها، قوانین، مهارت ها و فرهنگ متناسب با آن نهفته است. پیشنهادهای این پژوهش در سه سطح سیاستی و اجرایی (سرمایه گذاری زیرساخت، بازطراحی نظام آموزشی، قوانین حمایت اجتماعی، بازتعریف سیاست رقابت، مقررات شفافیت الگوریتم، همکاری بین المللی)، تئوریک و روش شناختی (توسعه نظریه ی اقتصادی جدید، شاخص های ترکیبی بلوغ هوش مصنوعی، روش های علیت سنجی، چارچوب ارزیابی ریسک چندبعدی)، و پژوهشی آتی (مطالعات طولی، آزمایش های میدانی، مطالعه تطبیقی، تحلیل هوش مصنوعی مولد، اثرات پساکرونایی، پژوهش های بین رشته ای) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اقتصاد دیجیتال ، اتوماسیون شغلی ، بهره وری ، بازار کار ، تبعیض الگوریتمی ، تنظیم گری هوشمند ، حکمرانی هوش مصنوعی