اثر طرح واره های ناکارآمد بر فرسودگی شغلی با نقش تعدیل گر تاب آوری

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه طرح واره های ناسازگار اولیه و فرسودگی شغلی و نقش تعدیل گر تاب آوری در کارکنان سازمان های دولتی انجام شد. این مطالعه توصیفی–همبستگی بر روی ۲۰۰ نفر از کارکنان سازمان های دولتی شهر مشهد در سال ۱۴۰۴ انجام شد که به روش در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طرح واره های ناسازگار اولیه یانگ (YSQ‑S۳)، پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ (MBI) و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (CD‑RISC) بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی تحلیل شد. نتایج نشان داد طرح واره های ناسازگار اولیه با فرسودگی شغلی رابطه مثبت و معناداری دارند (r = ۰.۴۸, p < ۰.۰۱)، در حالی که تاب آوری با فرسودگی شغلی رابطه منفی و معناداری نشان داد (r = -۰.۵۱, p < ۰.۰۱). همچنین بین طرح واره های ناسازگار اولیه و تاب آوری رابطه منفی و معنادار مشاهده شد (r = -۰.۴۲, p < ۰.۰۱). تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی بیانگر آن بود که طرح واره های ناسازگار اولیه پیش بین مثبت و معنادار فرسودگی شغلی (β = ۰. ۴۵، p < ۰. ۰۰۱) و تاب آوری پیش بین منفی و معنادار آن است (β = -۰. ۴۱، p < ۰. ۰۰۱). اثر تعاملی طرح واره های ناسازگار اولیه و تاب آوری نیز معنادار به دست آمد (β = -۰. ۲۵، p = ۰. ۰۰۷)؛ به این معنا که در سطوح بالاتر تاب آوری، شدت رابطه بین طرح واره های ناسازگار اولیه و فرسودگی شغلی کاهش می یابد. مدل نهایی توانست حدود ۴۵٪ از واریانس فرسودگی شغلی را تبیین کند (R² = ۰. ۴۵). یافته ها نشان می دهد طرح واره های ناسازگار اولیه از عوامل خطر مهم در تجربه فرسودگی شغلی هستند، در حالی که تاب آوری نقش محافظتی و تعدیل گر در این رابطه دارد. بنابراین، مداخلات مبتنی بر اصلاح طرح واره ها و ارتقای تاب آوری می توانند به کاهش فرسودگی شغلی در کارکنان سازمان های دولتی کمک کنند.

کلیدواژه ها:

طرح واره های ناسازگار اولیه ، فرسودگی شغلی ، تاب آوری