تاثیرات تغییرات اقلیمی بر تولید و مدیریت واحدهای کشاورزی مرور نظام مند پیامدهای تغییر اقلیم

تغییرات اقلیمی در دهه های اخیر به یکی از مهمترین چالش های بخش کشاورزی تبدیل شده است افزایش دما کاهش و نوسانات بارش و تشدید رخدادهای حدی پایداری تولید و مدیریت واحدهای کشاورزی را با تهدید جدی مواجه کرده است. مرور نظام مند مطالعات انجام شده در ایران و جهان نشان می دهد که بیشتر شاخص های اقلیمی در کشور روندی نامطلوب داشته اند؛ به گونه ای که در بازه ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰، ۱۱ شاخص دمایی روند افزایشی و تنها ۲ شاخص روند کاهشی داشته اند. در همین دوره شاخص شدت فصلی بارش در ۲۷ ایستگاه از ۳۸ ایستگاه روند افزایشی و شاخص روزهای خشک متوالی در ۲۳ ایستگاه روند افزایشی نشان داده است این تغییرات به طور مستقیم بر عملکرد محصولات اثرگذار بوده است. نتایج متاآنالیز جهانی نشان می دهد به ازای هر افزایش یک درجه سلسیوس در دمای بیشینه عملکرد محصولات به طور متوسط ۲۱/۴ درصد کاهش یافته و در مقابل هر یک درصد افزایش بارش باعث رشد ۴۳/۰ درصدی عملکرد شده است بر اساس سناریوهای آینده نگر افزایش ۶/۲ درجه ای دما و کاهش حدود ۳۵ درصدی بارش تا میانه قرن محتمل است که پیامدهای اقتصادی سنگینی برای واحدهای کشاورزی به همراه خواهد داشت در این شرایط اتخاذ راهکارهای سازگاری از جمله به کارگیری فناوری های نوین آبیاری تغییر الگوی کشت استفاده از ارقام مقاوم و گسترش بیمه کشاورزی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. نتایج این مطالعه می تواند مبنای تصمیم گیری سیاست گذاران برای مدیریت ریسک و ارتقای پایداری بخش کشاورزی باشد.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، تولید کشاورزی ، مدیریت واحدهای کشاورزی ، بهره وری ، سازگاری