ارزیابی ریسک ایمنی به روش BOW-TIE با تمرکز بر شناسایی رویدادهای ناخواسته مهم (MUE) و پیاده سازی مدیریت کنترلهای بحرانی (CCM) در معدن سنگ آهن گزستان، شهرستان بافق

حوادث می توانند از طریق عدم نظارت صحیح ضعف در ارزیابی، صحیح مشکلات در مدیریت پیمانکار و عدم انطباق با قوانین و دستورالعمل ها تشدید شوند. برای کاهش این حوادث و افزایش بهره وری به کارگیری سیستم های نظارتی قوی، بهبود سیستم های ایمنی بهداشت و محیط زیست و ارتقای آموزش و ارزیابی ریسک ضروری است. لذا این مطالعه با هدف ارزیابی ریسک ایمنی به روش BOW-TIE با تمرکز بر شناسایی رویدادهای ناخواسته مهم و پیاده سازی مدیریت کنترل های بحرانی در معدن سنگ آهن گزستان شهرستان بافق انجام شد. این مطالعه به صورت کاربردی و تحلیلی به دو روش کتابخانه ای و میدانی انجام گردید. مطالعه منابع و مقالات مرتبط با روش های BOW-TIE و CCM و جمع آوری اطلاعات از معدن گزستان انجام شد. استفاده از روش BOW-TIE برای شناسایی خطرات و موانع کنترلی در معدن و طراحی و پیاده سازی CCM انجام گردید سپس ارزیابی عملکرد سیستم های پیشنهادی و ارائه پیشنهادات برای بهبود بیشتر ایمنی و کارایی انجام شد. روش BOW-TIE احتمال وقوع MUEها را ۷۴.۵ درصد کاهش داد (از ۲۸ به ۰.۰۷)، با بالاترین اثربخشی در تجمع گازهای سمی حاصل از عملیات آتشباری (۷۷.۳ درصد). CCM نرخ شکست موانع را ۷۰ درصد کم کرد و ریسک پیامدها را ۸۱.۵ درصد کاهش داد. هشت گره بحرانی (مانند انفجار ناقص) با نرخ ۰.۰۹ شناسایی شد که ۶۵ درصد در استخراج متمرکز بودند. رویکرد ترکیبی نرخ حوادث را ۷۶ درصد و بهره وری را ۴۷ درصد بهبود بخشید، با صرفه جویی ۲۵۰۰ میلیون ریال. نتایج برتری BOW-TIE نسبت به روش های سنتی در visualization و تحلیل کمی را تایید کرد و با استاندارد ۳۱۰۰۰ ISO همخوانی دارد. بهبود ایمنی و بهره وری نشان دهنده تاثیر CCM بر عوامل انسانی (۸۰ درصد تهدیدها) است. پیشنهاد می شود مدل برای معادن دیگر تعمیم یابد با تمرکز بر پایش مستمر برای پایداری کاهش ریسک. این رویکرد می تواند الگویی برای مدیریت ریسک در صنایع معدنی ایران باشد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ریسک ، ایمنی ، روش BOW-TIE ، رویدادهای ناخواسته مهم (MUE) ، پیاده سازی مدیریت کنترلهای بحرانی (CCM) ، معدن سنگ آهن ، معادن روباز