برسی نقش مصالح بومی در تحقق معماری پایدار در اقلیم معتدل و مرطوب روستای لیچاه

معماری بومی در گستره های مختلف جهان بازتابی از تعامل و سازگاری انسان با شرایط محیطی و اقلیمی هر منطقه است. معماری بومی به عنوان حاصل تعامل طولانی مدت انسان با طبیعت بر پایه نیازهای زیستی، الگوهای معیشتی و بهره گیری از امکانات محیطی شکل گرفته و در گذر زمان به ساختاری پایدار و هماهنگ با بستر خود تبدیل شده است. در این میان استفاده از مصالح بومی نقشی اساسی در ایجاد سازه هایی سازگار با محیط ایفا می کند. این مصالح به دلیل دسترسی آسان، انرژی نهفته ی کم، قابلیت تعمیر و بازگشت پذیری علاوه بر کاهش هزینه ها سبب افزایش دوام بنا و تقویت هویت فرهنگی و بصری فضاهای زیستی می شوند. مفهوم بوم آورد نیز بر ضرورت طراحی مبتنی بر شناخت دقیق ویژگی های اقلیمی و محیطی تاکید دارد تا میان انسان، طبیعت و کالبد معماری تعادلی پایدار برقرار گردد. از سوی دیگر معماری پایدار (zero energy) هدف کاهش اثرات منفی بر محیط زیست و بهینه سازی استفاده از منابع مطرح می شود. در این رویکرد مصالح بومی به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی، کاهش وابستگی به منابع غیرمحلی و ارتقای کیفیت محیطی نقشی کلیدی در تحقق پایداری دارند. در اقلیم معتدل و مرطوب، گیلان عواملی مانند رطوبت بالا، بارش فراوان و نیاز به تهویه ی طبیعی همواره بر فرم و سازمان فضایی بنا تاثیرگذار بوده اند. روستای لیچاه نمونه ای شاخص از این بستر است که کالبد آن با بهره گیری از چوب، گل، کاه، سنگ و سفال شکل گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی نقش مصالح بومی در تحقق اصول معماری پایدار در روستای لیچاه و بر اساس روش توصیفی تحلیلی و مطالعات میدانی انجام شده است (نگارندگان ۱۴۰۴).

کلیدواژه ها:

اقلیم ، روستای لیچاه ، معماری ، معماری پایدار ، مصالح بوم آورد