برسی ظرفیت معماری بومی در تطبیق با تغییرات اقلیمی برای کاهش مصرف منابع انرژی روستای قمچقای استان کردستان

افزایش مصرف انرژی در سکونتگاه های روستایی و تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی ضرورت توجه به الگوهای معماری سازگار با اقلیم را بیش از پیش آشکار کرده است. معماری بومی به عنوان نتیجه فرآیند طولانی تجربه آزمون و انطباق ساکنان با شرایط محیطی ظرفیت مهمی در کاهش نیاز انرژی و بهبود عملکرد حرارتی ساختمان ها دارد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی - کاربردی به بررسی توانمندی های معماری بومی روستای قمچقای در پاسخگویی به تغییرات اقلیمی و کاهش مصرف انرژی می پردازد. در مرحله نخست ویژگی های کالبدی و فضایی بناهای سنتی شامل جهت گیری، مصالح، ضخامت جداره ها، الگوی بازشوها و نقش حیاط مرکزی تحلیل شد. سپس اندازه گیری میدانی دما، رطوبت، سرعت باد و کیفیت تهویه طبیعی در دوره های منتخب انجام گرفت تا رفتار واقعی حرارتی بناها مشخص شود. در ادامه، مدل سازی انرژی با استفاده از نرم افزار شبیه سازی حرارتی برای سه سناریو شامل وضعیت موجود، الگوی بومی بهینه شده و مدل غیر سازگار با اقلیم اجرا شد. نتایج بیان می کند که جرم حرارتی زیاد دیوارها، عمق مناسب سایه اندازها، کنترل تابش مستقیم آفتاب، سازمان فضایی درون گرا و بهره گیری از تهویه متقاطع به صورت قابل توجهی بار سرمایشی و گرمایشی ساختمان را کاهش می دهد. مقایسه سناریوها نشان می دهد استفاده تقویت شده از اصول بومی می تواند سهم چشمگیری در کاهش مصرف انرژی و افزایش ساعات آسایش حرارتی داشته باشد. هدف نهایی، پژوهش ارائه چارچوبی عملی برای سنجش و بهره گیری از ظرفیت معماری بومی در تطبیق با تغییرات اقلیمی و ارتقای پایداری انرژی در روستای قمچقای است.

کلیدواژه ها:

اقلیم ، پایداری روستای قمچقای ، معماری بومی ، منابع انرژی