نقش GIS در ارزیابی ریسک و برنامه ریزی مقابله با زلزله در مناطق شهری

زلزله به عنوان یکی از ویرانگرترین بلایای طبیعی همواره تهدیدی جدی برای مناطق شهری به شمار می رود. پیچیدگی ساختارهای شهری و تراکم بالای جمعیت ضرورت به کارگیری ابزارهای علمی و فناورانه را در مدیریت ریسک و برنامه ریزی مقابله با زلزله بیش از پیش آشکار کرده است. سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) به عنوان یکی از کارآمدترین فناوری های تحلیل فضایی امکان جمع آوری، ذخیره سازی، پردازش و تلفیق داده های مکانی و توصیفی را فراهم می کند و نقشی اساسی در تمامی مراحل مدیریت بحران ایفا می نماید. این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی به بررسی نقش GIS در ارزیابی ریسک زلزله و برنامه ریزی مقابله با آن در مناطق شهری پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که استفاده از GIS می تواند به شناسایی دقیق نواحی آسیب پذیر، تحلیل همزمان عوامل خطرزا، بهینه سازی مسیرهای امدادرسانی و پشتیبانی از تصمیم گیری سریع در شرایط بحرانی منجر شود. همچنین مرور مطالعات پیشین حاکی از آن است که ادغام GIS با سایر فناوری ها مانند سنجش از دور (RS) و سامانه های هشدار سریع می تواند اثر بخشی برنامه های مدیریت بحران را افزایش دهد. در پایان مقاله بر ضرورت توسعه زیرساخت های داده مکانی، ارتقای مهارت های تخصصی کاربران و یکپارچه سازی سامانه های اطلاعاتی میان سازمان های مرتبط تاکید می نماید تا زمینه بهره گیری موثرتر از GIS در کاهش خسارات و افزایش تاب آوری شهری فراهم شود.

کلیدواژه ها:

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، مدیریت بحران ، ارزیابی ریسک ، زلزله ، مناطق شهری