بررسی تاثیر پهنه های کاربری شهری بر میزان امنیت اجتماعی زنان مطالعه موردی: محله های بازار و هرندی و قیام در منطقه ۱۲ تهران

امنیت زنان در فضاهای شهری به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های عدالت فضایی و کیفیت محیط شهری همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه برنامه ریزی شهری و مطالعات اجتماعی بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر پهنه های کاربری شهری بر احساس امنیت اجتماعی و روانی زنان در سه محله بازار، قیام و هرندی در منطقه ۱۲ شهر تهران انجام پذیرفت. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات میدانی، پیمایشی و تحلیل های آماری بود. گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته در ابعاد مختلف امنیت زنان (امنیت اجتماعی، روانی و کالبدی) و مشاهدات میدانی انجام شد. به منظور تحلیل داده ها از آزمون Kruskal-Wallis (کروسکال والیس) جهت بررسی تفاوت معنادار احساس امنیت در سه محله بهره گرفته شد. یافته های تحقیق نشان داد که بین محلات مورد مطالعه از نظر احساس امنیت زنان تفاوت معناداری وجود دارد و عواملی همچون نوع کاربری، وجود کاربری های فرهنگی، کیفیت نورپردازی و جداره ها، میزان فعالیت شبانه و حضور نیروهای انتظامی در ارتقای امنیت اجتماعی و روانی زنان موثر است. بر اساس نتایج، محله بازار به دلیل فعالیت تجاری گسترده، حضور دائمی جمعیت، کاربری های اقتصادی فعال و امنیت طبیعی ناشی از شلوغی محیط بالاترین احساس امنیت را داشته و در مقابل، محله هرندی به دلیل بافت فرسوده، حضور آسیب های اجتماعی و کمبود زیرساخت های فرهنگی و نظارتی، پایین ترین رتبه امنیت را کسب کرده است. یافته های این پژوهش می تواند مبنای سیاست گذاری، برنامه ریزی و مدیریت شهری جهت ارتقای کیفیت فضاهای عمومی، بهبود عدالت و افزایش امنیت اجتماعی زنان در بافت های شهری به ویژه محله های کمتر توسعه یافته قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پهنه ، کاربری محله ، شهری ، امنیت اجتماعی ، امنیت زنان