طراحی شاخص های منابع انسانی برای سنجش بلوغ اکوسیستم نوآوری در سطح ملی منطقه ای

در دهه های اخیر مفهوم اکوسیستم نوآوری به عنوان چارچوبی پویا برای درک تعامل میان نهادهای دانشگاهی صنعتی و دولتی در راستای خلق ارزش و دانش مورد توجه گسترده پژوهشگران و سیاست گذاران قرار گرفته است با وجود توسعه مدلهای متنوعی از ارزیابی بلوغ اکوسیستم نوآوری، اغلب چارچوبهای موجود به شاخصهای فناورانه و اقتصادی محدود بوده و نقش منابع انسانی به عنوان موتور محرک نوآوری کمتر به صورت نظام مند سنجیده شده است. این پژوهش با هدف طراحی شاخصهای منابع انسانی جهت سنجش سطح بلوغ اکوسیستم نوآوری در سطح ملی و منطقه ای انجام شده است. روش پژوهش از نوع توسعه ای کاربردی بوده و با استفاده از تحلیل محتوای اسناد بین المللی (OECD) (WIII) و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه نوآوری و سیاست گذاری علم و فناوری مجموعه ای از شاخصهای منابع انسانی استخراج و اعتبار سنجی شده است. نتایج حاصل نشان می دهد که شاخصهای منابع انسانی را میتوان در سه بعد اصلی دسته بندی کرد: ظرفیت انسانی (شایستگی ها، تحصیلات، مهارتهای نوآورانه)، تعامل انسانی (شبکه سازی، یادگیری سازمانی و جریان دانش)، و نوآفرینی انسانی (کارآفرینی فناورانه، رهبری نوآورانه و فرهنگ یادگیری). در ادامه با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، وزن نسبی هر بعد تعیین شد و مدل نهایی سنجش بلوغ منابع انسانی در اکوسیستم نوآوری طراحی گردید. یافته های پژوهش بیانگر آن است که سنجش بلوغ اکوسیستم نوآوری بدون توجه به شاخصهای منابع انسانی تصویر ناقصی از وضعیت واقعی توان نوآوری کشور ارائه می دهد. مدل پیشنهادی می تواند به عنوان ابزاری تصمیم یار برای سیاست گذاران علم و فناوری در برنامه ریزی منابع انسانی و ارتقای ظرفیت نوآورانه مناطق مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اکوسیستم نوآوری ، منابع انسانی ، سنجش بلوغ ، سیاست گذاری علم و فناوری ، نوآوری منطقه ای