واکاوی عوامل بی انگیزگی تحصیلی در بین نوجوانان و اثربخشی آن بر اشتیاق تحصیلی

هدف از پژوهش حاضر واکاوی عوامل بی انگیزگی تحصیلی در بین نوجوانان و اثربخشی آن بر اشتیاق تحصیلی بود. روش این پژوهش به شیوه آمیخته انجام شد و ابزار جمع آوری اطلاعات مصاحبه عمیق بوده است. جامعه پژوهش را دختران دوره اول دبیرستان شهر فلاورجان در سال تحصیلی ۱۴۰۰ بوده است که نمونه گیری به صورت هدفمند بوده و تا زمان اشباع نظری نیز ادامه داشته است. بنابراین تعداد ۱۵ نفر در یک مصاحبه نیمه ساختار یافته شرکت کردند. پس از تحلیل مصاحبه ها و استخراج مولفه ها با استفاده از روش چک اعضا مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. یافته ها نتایج تحقیق به شکل چارچوبی متشکل از ۹ مضمون اصلی و ۲۷ مضمون فرعی ارائه گردید. نتایج حاکی از آن بود که عوامل زیر نقش مهمی در بی انگیزگی تحصیلی دارند: ارتباط ادراک شده با زندگی، خودباوری تحصیلی، احساس کنترل و اجبار شدید، روابط صمیمانه، ادراک بی انصافی، عدم علاقه و توجه به درس، خودتنظیمی، تجربه هیجانات، صفات ادراک شده فردی. در قسمت کمی پژوهش، بسته مداخله ای بر اساس مدل تهیه شد. ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای با موضوعات برقراری ارتباط با مخاطبان، ارتباط با آینده امن، ادراک شخص از هوشمندی خود، تاثیر کنترل های والدین در انگیزش تحصیلی، سخنرانی در مورد مدیریت زمان، تعریف کمال گرایی و نقش آن در تحصیل، نقش روش تدریس معلم در ایجاد علاقه و بررسی هیجانات در طی مدت دو ماه بر روی ۴۰ نفر از دختران دوره اول دبیرستان شهر فلاورجان به روش نیمه آزمایشی با دو گروه آزمایش ۲۰ نفر و گواه ۲۰ نفر و در سه مرحله پیش و پس آزمون و پیگیری اجرا گردید. گردآوری داده در قسمت کمی پژوهش نیز پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (۲۰۰۴) بوده است. داده ها تجزیه و تحلیل شده توسط نرم افزار SPSS۲۲ و روش تحلیل کواریانس نشان داد بسته تدوین شده بر اشتیاق تحصیلی و خرده مقیاس های آن اشتیاق عاطفی، اشتیاق رفتاری و اشتیاق شناختی تاثیرگذار بوده است (P<۰/۰۵). نتیجه گیری: بی انگیزگی تحصیلی پدیده ای چندبعدی و زمینه مند است که در تعامل عوامل فردی، اجتماعی و آموزشی شکل می گیرد. رفع موانع فوق منجر به افزایش اشتیاق تحصیلی می شود.

کلیدواژه ها:

بی انگیزگی ، اشتیاق تحصیلی ، دانش آموزان