اثر بخشی آموزش تحلیل رفتار متقابل بر روی انعطاف پذیری شناختی در بین زنان و مردان شهر اصفهان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش تحلیل رفتار متقابل بر انعطاف پذیری شناختی زنان و مردان شهر اصفهان انجام شد. این تحقیق از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان و مردان ۲۰ تا ۴۵ ساله ساکن اصفهان بود که از میان آنها ۳۰ نفر (۱۵ نفر در گروه آزمایش و ۱۵ نفر در گروه کنترل) به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش تحلیل رفتار متقابل را دریافت کرد، در حالی که برای گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای اجرا نشد. ابزارهای پژوهش شامل پروتکل درمانی تحلیل رفتار متقابل (TA) و پرسشنامه استاندارد انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندر وال در سال ۲۰۱۰ بود که روایی و پایایی آنها در مطالعات پیشین تایید شده است. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش تحلیل رفتار متقابل به طور معناداری موجب افزایش انعطاف پذیری شناختی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد؛ به ویژه در مولفه های جایگزین ها، احساس کنترل و دیدگاه های جایگزین نسبت به رفتارهای انسانی. همچنین در مولفه های ارتباط مجدد، کنترل تمایل به انتقام، کنترل رنجش و درک و فهم واقع بینانه. بنابراین آموزش تحلیل رفتار متقابل می تواند به عنوان یک مداخله روان شناختی موثر برای ارتقای انعطاف پذیری شناختی در زنان و مردان به کار رود. نتایج این پژوهش حاکی از ظرفیت بالای این رویکرد برای استفاده در مراکز مشاوره و برنامه های آموزشی به منظور ارتقای سلامت روان و بهبود روابط بین فردی است. پیشنهاد می شود در تحقیقات آینده از نمونه های بزرگ تر و طرح های دارای پیگیری طولانی مدت استفاده شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل رفتار متقابل ، انعطاف پذیری ، شناختی ، زنان ، مردان ، شهر اصفهان