تاثیر آموزش تحلیل رفتار متقابل بر کاهش سبک های ارتباطی ناسازگار بین زوجین

هدف پژوهش حاضر تاثیر آموزش تحلیل رفتار متقابل بر کاهش سبک های ارتباطی ناسازگار بین زوجین بود. مشکلات ارتباطی یکی از اساسی ترین عوامل بروز تعارضات زناشویی به شمار می آید و رویکرد تحلیل رفتار متقابل با تاکید بر شناخت «حالت های من»، اصلاح بازی های روانی و تقویت «ارتباط بالغ-بالغ» می تواند نقش موثری در بهبود تعاملات زوجین داشته باشد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. از میان آنها ۳۰ نفر (۱۵ زوج) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه سبک های ارتباطی زوجین بود و گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش تحلیل رفتار متقابل دریافت کرد در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون کوواریانس (ANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین دو گروه در نمره سبک های ارتباطی ناسازگار تفاوت معناداری وجود دارد. میانگین نمره سبک های ناسازگار در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معناداری کاهش یافت و اندازه اثر محاسبه شده نیز نشان دهنده تاثیر قوی مداخله بود (η²=۰.۴۷). بر اساس نتایج می توان نتیجه گرفت که آموزش تحلیل رفتار متقابل بر کاهش سبک های ارتباطی ناسازگار زوجین موثر است و شرکت در جلسات تحلیل رفتار متقابل سبب افزایش آگاهی ارتباطی، اصلاح چرخه های ناکارآمد و بهبود تعاملات زوجین می شود. بنابراین استفاده از این آموزش می تواند به عنوان یک رویکرد کارآمد در مداخلات مشاوره ای، کارگاه های خانواده و برنامه های ارتقای کیفیت روابط زوجین توصیه شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل رفتار متقابل ، سبک های ارتباطی ناسازگار ، زوجین ، روابط بین فردی ، مهارت های ارتباطی