بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی والد-نوجوان و اثربخشی مداخله فرزندپروری مبتنی بر رویکرد قلب پرورش یافته

این پژوهش با هدف سنجش اثربخشی مداخله فرزندپروری قلب پرورش یافته بر کیفیت رابطه والد-نوجوان و ابرازگری هیجان در نوجوانان دختر دارای رفتارهای متعارض با والدین انجام شد. با توجه به نقش محوری سبک های دلبستگی در شکل گیری روابط و تعاملات خانوادگی، این تحقیق به بررسی نقش تعدیل کننده سبک دلبستگی والد-نوجوان در اثربخشی این مداخله نیز می پردازد. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با طرح شبه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه با رفتارهای متعارض با والدین در ناحیه ۵ اصفهان بود. پس از غربالگری ۴۰ مادر که فرزندانشان نمرات بالایی در رفتار تعارض آمیز داشتند، به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش مداخله آموزشی مبتنی بر رویکرد «قلب پرورش یافته» را در قالب ده جلسه ۹۰ دقیقه ای دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک دلبستگی والد-نوجوان، مقیاس رفتار تعارض آمیز ارزیابی رابطه والد-فرزند فاین و همکاران (۱۹۸۳) و پرسشنامه ابرازگری هیجان کینگ و امونز (۱۹۹۲) بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند تا اثربخشی مداخله بر متغیرهای وابسته کیفیت رابطه و ابرازگری هیجان و همچنین تاثیر سبک دلبستگی به عنوان متغیر تعدیلگر احتمالی سنجیده شود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که مداخله آموزشی قلب پرورش یافته منجر به بهبود معنادار کیفیت رابطه والد-نوجوان و افزایش سطح ابرازگری هیجانی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. علاوه بر این، یافته های تحلیل ها با استفاده از رگرسیون یا تحلیل تعامل نشان داد که سبک دلبستگی ایمن اثربخشی مداخله را بر متغیرهای وابسته افزایش می دهد، در حالی که سبک های دلبستگی ناایمن ممکن است با اثربخشی کمتر یا نیاز به رویکردهای حمایتی بیشتری همراه باشند. مداخله فرزندپروری مبتنی بر رویکرد قلب پرورش یافته یک راهکار موثر برای بهبود کیفیت رابطه والد-نوجوان و ارتقاء ابرازگری هیجانی در نوجوانان دختر دارای رفتارهای متعارض است. یافته های این تحقیق بر اهمیت در نظر گرفتن سبک دلبستگی به عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت مداخلات فرزندپروری تاکید می کند. بنابراین آموزش این رویکرد می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای تقویت ارتباطات عاطفی سالم و مهارت های هیجانی در خانواده ها مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرزندپروری مبتنی بر رویکرد قلب پرورش یافته ، کیفیت رابطه والد-نوجوان ، ابرازگری هیجان ، سبک دلبستگی نوجوانان ، اصفهان