اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر نظریه خود تعیین گری بر خودکنترلی و شایستگی اجتماعی - هیجانی در نوجوانان دختر با نشانگان اعتیاد به اینترنت

هدف از پژوهش حاضر اثر بخشی فرزندپروری مبتنی بر نظریه خود تعیین گری بر خودکنترلی و شایستگی اجتماعی - هیجانی در نوجوانان دختر با نشانگان اعتیاد به اینترنت بود. این مطالعه با طرح نیمه آزمایشی به صورت پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری را دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول ناحیه ۴ اصفهان دبیرستان سجاد بود که از میان آنان با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس و بر مبنای نمرات پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، ۴۰ دانش آموز دارای نمره بالاتر از میانگین به همراه مادرانشان انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل هر گروه ۲۰ نفر جایگزین شدند. گروه آزمایش مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه خود تعیین گری مبتنی بر بسته دسی و رایان (۲۰۱۲) را در ۹ جلسه دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از پرسشنامه های اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، شایستگی هیجانی اجتماعی زو و جی (۲۰۰۴) و خودکنترلی تانجی و همکاران (۲۰۰۲) گردآوری و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق تحلیل واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها حاکی از تاثیر معنادار آموزش فرزندپروری مبتنی بر نظریه خود تعیین گری بر افزایش خودکنترلی (F=۴۵.۳۹, p<۰.۰۰۱) و شایستگی هیجانی اجتماعی (F=۸۸.۲۹, p<۰.۰۰۱) و نیز کاهش معنادار اعتیاد به اینترنت (F=۷۳.۴۳, p<۰.۰۰۱) در گروه آزمایش بود؛ به طوری که این مداخله حدود ۵۶ درصد از واریانس نمرات پس آزمون اعتیاد به اینترنت را تبیین کرد. در مجموع، این نتایج کاربست برنامه های آموزشی مبتنی بر این نظریه را در محیط های تربیتی و خانوادگی به عنوان راهکاری موثر تایید می کند.

کلیدواژه ها:

فرزندپروری ، نظریه خود تعیین گری ، خودکنترلی ، شایستگی اجتماعی هیجانی ، اعتیاد به اینترنت