بررسی اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر طرحواره درمانی بر تحریفات شناختی مادران دارای نشانه های اضطرابی

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر طرحواره درمانی بر کاهش تحریف های شناختی بین فردی در مادران دارای نشانه های اضطرابی بود. با توجه به نقش تحریف های شناختی در تداوم اضطراب و تاثیر آنها بر ادراک و واکنش والدین نسبت به موقعیت های تربیتی، ارزیابی مداخلاتی که می توانند این الگوهای ناکارآمد را اصلاح کنند اهمیت دارد. این پژوهش با طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل در میان مادران دارای نشانه های اضطرابی شهر اصفهان انجام شد. پس از انتشار فراخوان و غربالگری اولیه، ۳۰ نفر از مادران واجد شرایط که کودکان ۶ تا ۱۲ ساله داشتند به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه اضطراب بک و پرسشنامه تحریف های شناختی بین فردی بود. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش فرزندپروری مبتنی بر طرحواره درمانی را دریافت کرد و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که با وجود کاهش میانگین نمرات تحریف های شناختی در گروه آزمایش، این تغییر از نظر آماری معنادار نبود و تفاوتی بین دو گروه در مرحله پس آزمون مشاهده نشد. همچنین اندازه اثر کوچک به دست آمده نشان داد که مداخله تاثیر محدودی بر متغیر وابسته داشته است. بر اساس نتایج، آموزش فرزندپروری مبتنی بر طرحواره درمانی در مدت زمان اجرای این پژوهش اثربخشی معناداری در کاهش تحریف های شناختی مادران دارای نشانه های اضطرابی نداشته است. به نظر می رسد پایداری تحریف های شناختی، تمرکز جلسات بر مهارت های والدگری و کوتاه بودن دوره مداخله در این نتیجه نقش داشته باشند. توصیه می شود پژوهش های آینده از مداخلات طولانی تر، تلفیقی و عمیق تر استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

فرزندپروری ، طرحواره درمانی ، تحریف های شناختی ، اضطراب ، مادران