عقیم سازی حیوانات از منظر فقه امامیه

با گسترش جوامع و استفاده بیشتر انسان از طبیعت، استفاده و بهره مندی انسان از حیوانات نیز بیشتر شده است؛ به همین جهت بررسی حکم انواع رفتارهای انسان با حیوانات، اهمیت می یابد؛ یکی از رفتارهای انسان با حیوان، عقیم سازی آنهاست که این نوشتار به بررسی حکم فقهی عقیم سازی حیوانات از منظر فقه امامیه می پردازد. پژوهش حاضر به دیده هدف، از سنخ توسعه ای بوده که هدفی نظری را داشته و دارای نتایج کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات نیز به صورت کتابخانه ای و همچنین میدانی است. برای فهم حکم این مساله به دو دسته دلیل برمی خوریم؛ ادله عامه و ادله خاصه. ادله عامه در این موضوع، آیه «فلیغیرن خلق الله» و قاعده حرمت ایذاء بی جهت حیوانات هستند که بر حرمت عقیم سازی حیوانات در صورتی که غرض عقلایی نداشته باشد، دلالت دارند و ادله خاصه در این موضوع، روایاتی هستند که در خصوص عقیم سازی وارد شده اند که بررسی سندی و دلالی آنها، این نتیجه را به دست می دهد که حکم عقیم سازی حیوانات، کراهت است. جمع میان ادله عامه و ادله خاصه نشان می دهد که عقیم سازی حیوانات اگر بدون غرض عقلایی و همراه با آزار و اذیت باشد، مصداق «تغییر خلق الله» و ایذاء حرام محسوب می شود. اما در صورتی که با هدف عقلایی مانند کنترل جمعیت، درمان، یا اصلاح نژاد انجام گیرد، حکم به کراهت آن داده می شود. شاهد بر این جمع نیز برخی از روایات و عبارات فقهاء در بیان حکم «اخصاء» حیوانات است.

کلیدواژه ها:

عقیم سازی ، حیوانات ، عقیم سازی حیوانات ، فقه محیط زیست