سواد آبی و نقش آن در توسعه شهر سبز شهر ایرانی-اسلامی: مروری سیستماتیک

مقدمه: تشدید بحران آب، کاهش منابع تجدیدپذیر و پیامدهای زیست محیطی ناشی از مدیریت ناپایدار مصرف، ضرورت توجه به سواد آبی را بیش از پیش آشکار کرده است. در چنین شرایطی، تحقق الگوی «شهر سبز ایرانی–اسلامی» نیازمند ارتقای آگاهی، تغییر نگرش ها و اصلاح رفتارهای شهروندی است؛ موضوعی که سواد آبی نقش محوری در آن ایفا می کند. روش کار: این پژوهش بر اساس مرور غیرسیستماتیک انجام شده است. منابع مرتبط از سال ۲۰۱۵ به بعد در حوزه های سواد آبی، پایداری شهری، مدیریت آب و شهر سبز بررسی شده اند. جستجو در میان مقالات علمی، گزارش ها و منابع معتبر با استفاده از کلیدواژه هایی مانند سواد آبی، شهر سبز، مدیریت پایدار آب، مشارکت شهروندی، تاب آوری شهری و شهر ایرانی– اسلامی صورت گرفت. انتخاب منابع بر اساس ارتباط موضوعی، اعتبار علمی و قابلیت استناد انجام شد. یافته ها: مرور منابع نشان می دهد که سواد آبی در سه حوزه اصلی شامل رفتار مصرفی شهروندان، سیاست گذاری و مدیریت شهری، و حکمرانی آب بیشترین تاثیر را دارد. ارتقای سواد آبی موجب افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزش آب، کاهش هدررفت، تقویت مشارکت اجتماعی و ارتقای کیفیت محیط زیست شهری می شود. همچنین پیوند این مفهوم با ارزش های فرهنگی و دینی مانند میانه روی، قناعت و حفاظت از محیط زیست، زمینه ساز شکل گیری الگوی بومی شهر سبز ایرانی–اسلامی است. ضعف آموزش های ساختارمند و ناکافی بودن برنامه های آگاهی بخشی از چالش های اصلی گزارش شده در مطالعات است. نتیجه گیری: یافته های مطالعه نشان می دهد که سواد آبی یکی از محورهای اساسی در حرکت به سوی شهر سبز ایرانی–اسلامی است و می تواند نقشی موثر در مدیریت پایدار آب، اصلاح رفتار مصرفی و افزایش تاب آوری شهری داشته باشد. بنابراین، تقویت برنامه های آموزشی و رسانه ای در حوزه آب باید جزء اولویت های سیاست گذاری شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد آبی ، شهر سبز ، مدیریت آب ، مشارکت شهروندی ، شهر ایرانی– اسلامی