خوانشی تطبیقی از آموزه های شهر سالم در آرای ابن سینا و اندیشمندان معاصر غرب

ارتباط تنگاتنگ میان حوزه های پزشکی و شهرسازی، نه صرفا ماهیت بین رشته ای این دو علم، بلکه غایت اصلی آن، یعنی خلق محیط پایدار و زیست پذیر را تایید می کند. در این راستا، تلازم میان مباحث بهداشتی—به ویژه مقوله سلامت— و حوزه های طراحی محیطی، سلامت شهری، مکان گزینی و شهروندان، امری بنیادین تلقی می شود؛ زیرا تفکر نهفته در مفهوم سلامت، در بستر شهر و محیط شهری متجلی می گردد. تاریخ اندیشه در تمدن اسلامی شاهد نظریه پردازان برجسته ای در باب شهر بوده است؛ یکی از این عالمان برجسته، حکیم و طبیب بزرگ قرن چهارم، شیخ الرئیس بوعلی سینا است که سهم شایانی در تولید و بسط اندیشه های شهری داشته است. لذا این پژوهش سه هدف اصلی را دنبال می کند: اول، جستاری بر تحقیقات میان رشته ای حوزه سلامت با تاکید بر شهرسازی و کشف وجوه مشترک و تاثیرگذار سلامت و شهر؛ دوم، بررسی آراء و نظریات بوعلی سینا در حوزه سلامت، بهداشت و پیشگیری از بیماری ها در مقیاس شهری و ابعاد اجتماعی. همچنین، این تحقیق در صدد پاسخ به پرسش های زیر است: «آموزه های شهر سالم از منظر اندیشه غرب چیست؟» و «آیا در آثار حکیم بوعلی سینا، آموزه هایی ناظر بر جامعه/ شهر سالم قابل شناسایی است؟». از حیث هدف، تحقیق کاربردی/تاییدی و از حیث ماهیت داده ها، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا است. چارچوب نظری پژوهش با مطالعه منابع کتابخانه ای و اسنادی معتبر و بررسی آثار منتخب بوعلی سینا، به ویژه کتاب های «قانون در طب» و «الهیات شفا»، تکمیل می گردد. در نهایت، اندیشه شهر سالم از دیدگاه ایشان را می توان در چارچوب شهر عادله یا دادشهر معرفی نمود؛ مفهومی که شامل جامعیت عمیقی در ارتباط با ابعاد فردی، کالبدی و اقتصادی است.

کلیدواژه ها:

سلامت ، شهرسازی ، قیاس تطبیقی ، آموزه ، ابن سینا