پایش هوشمند آلاینده های صنعتی با استفاده از یادگیری عمیق؛ استراتژی های گذار به صنایع پاک در حریم شهر شهرک های صنعتی قم

پیوند شهرک های صنعتی با سکونتگاه های شهری در مناطقی مانند استان قم، ضرورت دستیابی به راهکارهای نوین برای هم سو کردن توسعه صنعتی با آرمان های «شهر سبز اسلامی-ایرانی» را دوچندان می سازد. در این راستا، پایش دقیق و بلادرنگ انتشار آلاینده های کلیدی صنعتی، به عنوان گام اول و اساسی برای مدیریت کنترل و طراحی استراتژی های کاهش آلودگی شناخته می شود. با وجود این، روش های سنتی پایش ایستگاهی به دلیل محدودیت های ذاتی در پوشش مکانی، هزینه بالا و ناتوانی در ارائه تصویری یکپارچه، پاسخگوی نیازهای پیچیده امروزی نیستند. این مقاله با بهره گیری از ظرفیت های تحول آفرین فناوری یادگیری عمیق، به ارائه یک چارچوب هوشمند برای پایش آلاینده ها در حریم شهر سبز و شهرک های صنعتی قم می پردازد. در این چارچوب، با یکپارچه سازی داده های چندمنبعی از جمله تصاویر ماهواره ای سنجش از دور (مانند Sentinel-۵P)، داده های حسگرهای زمینی و پارامترهای عملیاتی واحدهای صنعتی، امکان تخمین، پیش بینی و ردیابی انتشار آلاینده ها با دقت و وسعت مکانی بی سابقه فراهم می گردد. تمرکز اصلی مقاله بر تبیین نقش این سامانه پایش هوشمند به عنوان سنگ بنای یک استراتژی اثربخش برای گذر تدریجی به سمت صنایع پاک است. استقرار چنین سامانه ای، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد را برای مدیران و ناظران محیط زیست ممکن ساخته و با شناسایی دقیق نقاط بحرانی و الگوهای انتشار، اعمال مقررات هدفمند و نظارت مستمر را تسهیل می کند. از منظر اقتصادی، این نظام پایش شفاف، انگیزه لازم را برای صنایع جهت به کارگیری فناوری های پاک تر و حرکت به سوی تولید کم کربن ایجاد می کند. در نهایت، مقاله با ارائه راهکارهای اجرایی و سیاستی، نشان می دهد که چگونه پیاده سازی این چارچوب می تواند منجر به تحقق عملی هم زیستی پایدار بین رونق اقتصادی و سلامت محیطی در قم گردد و الگویی برای دیگر کلان شهرهای ایران در مسیر تحقق شهر سبز اسلامی ایرانی ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

پایش هوشمند ، یادگیری عمیق ، شهر سبز هوشمند ، آلاینده های صنعتی ، صنایع پاک ، هوش مصنوعی ، دانشگاه آزاد اسلامی