استفاده از زیست فناوری در توسعه شهر سبز هوشمند و پایدار: از زیست حسگرها تا سیستم های مدیریت منابع آبی

رشد شتابان شهرنشینی، افزایش تقاضای آب، تغییرات اقلیمی و ورود آلاینده های نوظهور به منابع آب، مدیریت پایدار آب شهری را به یکی از چالش های اساسی شهرهای معاصر تبدیل کرده است. روش های متداول پایش کیفیت آب، اگرچه از دقت تحلیلی بالایی برخوردارند، اما اغلب زمان بر، پرهزینه و وابسته به آزمایشگاه های مرکزی هستند و امکان تصمیم گیری سریع و پیشگیرانه را محدود می کنند. در این میان، زیست فناوری محیطی و به ویژه زیست حسگرها به عنوان ابزارهایی نوین، کم هزینه و داده محور، نقش مهمی در توسعه شهرهای سبز هوشمند ایفا می کنند. این مقاله مروری با هدف تبیین جایگاه زیست حسگرها در مدیریت هوشمند منابع آب شهری، به بررسی مفاهیم پایه زیست فناوری محیطی، انواع زیست حسگرها، پیشرفت های فناورانه اخیر و کاربردهای آن ها در پایش آب آشامیدنی، فاضلاب، پساب و روان آب های شهری می پردازد. همچنین مزایا، محدودیت ها و چالش های فنی، اقتصادی و نهادی پیاده سازی این فناوری ها، به ویژه در بستر شهرهای ایران، مورد تحلیل قرار گرفته و راهکارهایی برای بومی سازی و توسعه تدریجی آن ها در چارچوب «شهر سبز هوشمند» ارائه می شود. نتایج این مطالعه نشان می دهد که ادغام زیست حسگرها با فناوری هایی نظیر اینترنت اشیاء و سامانه های تصمیم یار می تواند نقش موثری در افزایش بهره وری مصرف آب، کاهش آلودگی و ارتقای تاب آوری محیط زیستی شهرها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

زیست حسگر ، زیست فناوری محیطی ، مدیریت آب شهری ، شهر هوشمند