ارزیابی اثرات محیط زیستی و ایمنی لامپ های جیوه ای و فلورسنت

هدف و زمینه: با توجه به بحران انرژی جهانی و ضرورت جایگزینی منابع روشنایی قدیمی، لامپهای حاوی جیوه، لامپ های فلورسنت فشرده و لامپهای فلورسنت تیوب دار که اغلب به عنوان زبالههای خطرناک خانگی طبقه بندی میشوند، به دلیل مصرف بهینه انرژی به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، محتوای این لامپها حاوی مقادیر قابل توجهی جیوه (عنصر سمی) است که دفع نامناسب، آنها را به یک چالش بزرگ محیط زیستی تبدیل میکند. هدف این پژوهش، بررسی میزان آگاهی و نگرش و رفتار مشارکتی در امحاء این لامپ ها می باشد. مواد و روش: با سنجش میزان رفتار مشارکتی Participatory Behavior و مجموعه ای از کنش های داوطلبانه، خودجوش و آگاهانه میزان مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست مورد سنجش قرار گرفت. پرسشنامه های این پژوهش در میان شهروندان توزیع و برای جلوگیری از سوء تفاهم تمایز بین سوالات در پرسشنامه ذکر شد. و از روشهایی مانند مصاحبه حضوری، مصاحبه تلفنی و ایمیل استفاده گردید. با توجه به این که منبع اصلی تولید ضایعات لامپ های فلورسنت در مراکز و ادارات و ساختمان های بلند مرتبه و فروشگاه های شبکه ای و منازل مسکونی می باشد و مشکل اصلی، عدم بازیافت این لامپ ها است. بنابراین، ساختمان های بلند مرتبه و منازل مسکونی به عنوان واحد پایه تحقیق انتخاب شد. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که در حال حاضر لامپ های کم مصرف که حاوی جیوه و گازهای خطرناک و مواد سمی می باشند و بصورت کاملا غیراصولی و بصورت دفع عمومی با زباله های شهری و در لندفیلها دفع می شود که موجب ورود مواد سمی به ویژه جیوه به داخل شیرابه، آبهای زیرزمینی و مواد غذایی شده که در بلند مدت موجب بروز مشکلات محیط زیستی و همچنین سبب ایجاد معضلات و بیماری های مرتبط می شود و به دلیل کمبود زیرساختهای تخصصی و عدم اجرای قاطعانه پروتکلهای جمع آوری و نبود نظارت های دقیق این موضوع به یک نگرانی حیاتی تبدیل شده است. نتیجه گیری: سطح تحصیلات یک عامل اساسی و چندوجهی است که تعیین کننده میزان آگاهی، حساسیت به خطرات محیط زیستی و تمایل به انطباق با روش های صحیح بازیافت و دفع است. برای دستیابی به اهداف زیست محیطی، استراتژی های مداخله باید به طور خاص برای پوشش نابرابری های آموزشی ناشی از تفاوت سطوح تحصیلات طراحی شود. با توجه به دفع غیراصولی لامپ های کم مصرف و استفاده گسترده از این لامپ ها و بهای محیطزیستی قابل توجه به دلیل وجود جیوه، مدیریت پسماند این لامپ ها می بایست توسط ارگان های ذیربط صورت پذیرفته و نسبت به دفع اصولی و بهداشتی این لامپ ها اقدام گردد. لذا، اجرای فوری راهکارهای مدیریتی استاندارد برای حفظ سلامت عمومی و محیط زیست حیاتی است.

کلیدواژه ها:

لامپ کم مصرف ، جیوه ، مدیریت پسماند ، مسائل محیطزیستی