ارزیابی فنی–اقتصادی استقرار سامانه های انرژی تجدیدپذیر در شهر تهران با رویکرد کاهش مصرف انرژی و تاب آوری اقلیمی

هدف این پژوهش، ارزیابی فنی–اقتصادی استقرار سامانه های انرژی تجدیدپذیر در شهر تهران با تاکید بر نقش آنها در کاهش مصرف انرژی و ارتقای تاب آوری اقلیمی شهری است. تهران به عنوان بزرگ ترین مصرف کننده انرژی در کشور، با چالش هایی همچون وابستگی شدید به سوخت های فسیلی، رشد تقاضای انرژی، فشار بر شبکه برق در اوج مصرف و آسیب پذیری در برابر تغییرات اقلیمی مواجه است. از این رو بررسی ظرفیت و کارایی فناوری های خورشیدی، بادی کوچک مقیاس و پسماند–انرژی می تواند چارچوبی برای برنامه ریزی پایدار انرژی در این کلان شهر فراهم کند. این پژوهش با رویکرد کیفی–اسنادی و توصیفی–تحلیلی انجام شده است. منابع مورد استفاده شامل اسناد فنی و سیاستی شهرداری تهران، گزارش های ملی در حوزه انرژی تجدیدپذیر، مطالعات علمی منتشرشده در حوزه انرژی شهری، و گزارش های بین المللی مانند IPCC، IEA و IRENA است. هدف، تحلیل مفهومی مزایا–هزینه ها، امکان سنجی نظری فناوری ها و تبیین نقش آنها در تاب آوری اقلیمی بوده است؛ بنابراین محاسبات کمی یا مدل سازی فنی در این مطالعه انجام نشده است. نتایج نشان می دهد که سامانه های فتوولتائیک بامی، پارکینگ های خورشیدی، صفحات خورشیدی محله ای و زیرساخت های PV در فضاهای عمومی، به واسطه تابش مناسب تهران، بیشترین قابلیت فنی را دارا هستند و می توانند بار شبکه را در ساعات اوج مصرف کاهش دهند. توربین های بادی کوچک مقیاس در ارتفاعات و مسیرهای بادخیز شهر، به عنوان منبع مکمل انرژی قابل استفاده اند، اگرچه نیازمند مطالعات دقیق بادشناسی و استانداردسازی هستند. سامانه های پسماند–انرژی نیز می توانند در مراکز مدیریت پسماند مانند آرادکوه به تولید برق پایدار و کاهش حجم دفن کمک کنند. یافته ها نشان می دهد که استقرار این فناوری ها ضمن کاهش مصرف انرژی، کاهش انتشار آلاینده ها و تقویت تولید محلی، ظرفیت تاب آوری انرژی تهران را افزایش می دهد. تحلیل انجام شده بیانگر آن است که انرژی های تجدیدپذیر می توانند یکی از ستون های اصلی برنامه ریزی پایدار و تاب آور تهران باشند. با این حال، تحقق این هدف نیازمند رفع چالش هایی مانند هزینه اولیه بالا، نبود داده جامع، و کمبود مشوق های مالی پایدار است. در پایان، تدوین نقشه راه انرژی تجدیدپذیر شهری، توسعه زیرساخت های PV، مشارکت بخش خصوصی و استفاده از فناوری های مکمل به عنوان اقدامات کلیدی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

انرژی های تجدیدپذیر ، ارزیابی فنی–اقتصادی ، تاب آوری اقلیمی ، سامانه های خورشیدی و بادی ، برنامه ریزی پایدار شهری