شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر توسعه صنعت سرامیک سبز در ایران با رویکرد حکمرانی محیط زیستی

هدف و زمینه: این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر توسعه صنعت سرامیک سبز در ایران، با تمرکز بر نقش حکمرانی محیط زیستی، انجام شد. خلا یک چارچوب یکپارچه برای گذار کم کربن و بهره ور از منابع در زنجیره ارزش سرامیک و پراکندگی شواهد سیاستی و فناورانه، ضرورت انجام مطالعه را توجیه کرد. روش کار: طرح پژوهش به صورت آمیخته اجرا شد. در گام کیفی، تحلیل نظام مند متون برای استخراج اولیه عوامل به کار رفت. در گام کمی، دلفی فازی با پانل ۱۲ خبره برای غربال و تایید اولیه عوامل به کار گرفته شد و سپس تحلیل عاملی اکتشافی برای کشف ابعاد نهفته و تحلیل عاملی تاییدی در چارچوب معادلات ساختاری برای صحت سنجی مدل اجرا گردید. جامعه پیمایش ۲۱۰ مدیر و کارشناس از بنگاه ها و خوشه های سرامیکی بود که ۱۳۶ پرسشنامه واجد شرایط تحلیل شد. شاخص های سنجش کیفیت مطلوب گزارش شد. آلفای کرونباخ ۰٫۸۱۳ برای پایایی و آزمون KMO برابر ۰٫۷۲۷ برای روایی پرسشنامه محاسبه شده است. یافته ها: ضرایب استاندارد نشان داد حکمرانی محیط زیستی و سیاست های حمایتی قوی ترین اثر را داشت با بتای ۰٫۹۰ و مقدار تی ۸٫۷۱؛ سپس نوآوری فناورانه و دیجیتالی سازی با بتای ۰٫۸۴ و مقدار تی ۷٫۲۱، فناوری های پاک و بهینه سازی انرژی با بتای ۰٫۷۶ و مقدار تی ۶٫۹۴، مدیریت سبز زنجیره تامین و نوآوری فرآیند تولید با بتای ۰٫۷۳ و مقدار تی ۵٫۴۳، و مدیریت پایدار منابع و اقتصاد چرخشی با بتای ۰٫۵۳ و مقدار تی ۴٫۲۵ قرار گرفت. نتیجه گیری: نتایج بر تقدم مداخله های حکمرانی و سیاستی در کنار نوآوری دیجیتال و فناوری های پاک برای شتاب بخشی به گذار سبز در صنعت سرامیک دلالت داشت. چارچوب پنج بعدی حاصل، مبنایی عملی برای طراحی بسته های سیاستی، بازتنظیم مشوق ها، و هدف گذاری سرمایه گذاری و بهبود بهره وری انرژی در زنجیره ارزش سرامیک فراهم ساخت.

کلیدواژه ها:

سرامیک سبز ، حکمرانی محیط زیستی ، اقتصاد چرخشی ، دیجیتالی سازی ، فناوری های پاک ، مدیریت سبز زنجیره تامین