تبیین الگوی فرهنگی مصرف انرژی در ایران با بررسی تجارب بین المللی و سرمایه های دینی-اجتماعی

هدف و زمینه: هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی سیاست های موفق بین المللی در حوزه مدیریت فرهنگی مصرف انرژی و ارائه راهکارهای بومی برای ایران با تکیه بر سرمایه های اجتماعی و آموزه های دینی است. روش کار: این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی نظام مند تجارب ۱۴ کشور پیشرو و مطالعات داخلی انجام شد. یافته ها: راهبردهای موفق جهانی بر سه محور اصلی استوارند: «تغییر هنجارهای اجتماعی از طریق رهبری نمادین»، «مشارکت جامعه محور در قالب مالکیت جمعی» و «بازتعریف گفتمان انرژی از بحران به فرصت». واکاوی متون دینی اسلام و تاریخ ایران، گنجینه ای غنی از مفاهیمی چون «نفی اسراف»، «قناعت» و «مسئولیت پذیری در قبال نعمت ها» را به عنوان پشتوانه ای اثرگذار آشکار می سازد. مطالعه تجارب تاریخی ایران در مدیریت منابع (از قنات ها تا معماری بومی) ظرفیت های بومی قابل توجهی را نشان می دهد. نتیجه گیری: با توجه به چالش های خاص ایران (شکاف اعتماد عمومی، ضعف نهادهای مدنی و محدودیت های اقتصادی)، مدل بومی «حکمرانی سه ضلعی» متشکل از «حکومت (سیاست گذار و تسهیل گر)»، «مردم (مشارکت جوی فعال)» و «مساجد (کانال اعتماد و آموزش)» پیشنهاد شده است. این مدل با بهره گیری همزمان از ظرفیت های نوین دیجیتال و سرمایه های تاریخی-دینی، چارچوبی جامع برای تحول فرهنگی در مصرف انرژی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مصرف انرژی ، سیاست فرهنگی ، سیاست اجتماعی ، آموزه های دینی ، ایران ، تحلیل تطبیقی