بررسی تاثیر آلودگی ناشی از صنایع مس بر روی محیط زیست

صنعت مس نقشی کلیدی در توسعه اقتصادی دارد، اما در عین حال سهم قابل توجهی در آلودگی محیط زیست ایفا می کند. افزایش استخراج و ذوب مس، به ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، منجر به افزایش آلاینده هایی همچون دی اکسید گوگرد، فلزات سنگین و ذرات معلق شده است. با وجود اهمیت این صنعت، تاکنون ارزیابی جامعی از اثرات زیست محیطی آن در مراحل مختلف تولید در ایران انجام نشده است. این پژوهش با هدف بررسی نظام مند منابع آلاینده و تحلیل اثرات زیست محیطی فرآیندهای پیرومتالورژی (ذوبی) و هیدرومتالورژی (آبی) در تولید مس انجام گرفته است. این مطالعه از نوع مرور نظام مند بوده و با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیل شواهد کیفی صورت گرفته است. جست وجوی دقیق در پایگاه های داده معتبر مانند ScienceDirect، Scopus، Web of Science، PubMed و Google Scholar انجام شد. پس از غربالگری دقیق عناوین و چکیده ها، مقالات مرتبط با آلودگی ناشی از فرآوری مس و اثرات زیست محیطی آن انتخاب گردیدند. داده های گردآوری شده سپس با استفاده از روش سنتز کیفی مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مراحل استخراج و تبدیل در فرآیند پیرومتالورژی و مرحله الکترووینینگ در فرآیند هیدرومتالورژی بیشترین سهم را در انتشار آلاینده ها دارند. آلاینده های اصلی شناسایی شده شامل دی اکسید گوگرد (SO₂)، دی اکسید کربن (CO₂)، ذرات معلق، آرسنیک، فلزات سنگین، پساب های اسیدی و زهکشی اسید معدن بودند. این آلاینده ها موجب اسیدی شدن خاک، آلودگی منابع آبی و کاهش تنوع زیستی می شوند. به کارگیری فناوری های نوین کنترل آلاینده ها، سیستم های بازیافت دی اکسید گوگرد، بهبود روش های تصفیه فاضلاب و جایگزینی سوخت های فسیلی با انرژی های تجدیدپذیر می تواند به طور چشمگیری اثرات زیست محیطی این صنعت را کاهش دهد. همچنین، پذیرش استانداردهای بین المللی زیست محیطی مانند ISO ۱۴۰۰۱ و ارزیابی چرخه عمر (LCA) برای دستیابی به توسعه پایدار در صنعت مس ایران ضروری است.

کلیدواژه ها:

صنعت مس ، آلودگی زیست محیطی ، پیرومتالورژی ، هیدرومتالورژی ، دی اکسید گوگرد ، فلزات سنگین ، ارزیابی چرخه عمر (LCA)