بررسی منحنی رفتار طیفی پدیده های شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)

هدف و زمینه: این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه رفتار طیفی ده پدیده کلیدی شهری در کلانشهر تهران (آسفالت، پوشش گیاهی، آجر، آب، خاک بایر، سقف ساختمان، مواد معدنی، چوب، پلاستیک و شیشه) با نمونه های استاندارد کتابخانه طیفی USGS انجام شده است. هدف اصلی، شناسایی تفاوت های ناشی از شرایط محلی از جمله آلودگی هوا، فرسودگی، رنگ و ترکیبات معدنی در امضای طیفی مواد شهری است. با توجه به اینکه سنجش از دور به عنوان ابزاری حیاتی در برنامه ریزی شهری و مدل سازی پدیده هایی مانند جزیره گرمایی شهری، مستلزم دقت بالا در شناسایی سطوح است، فقدان یک کتابخانه طیفی بومی برای شهرهایی با شرایط منحصربه فرد ایرانی (مانند آلودگی شدید و خشکی) یک شکاف علمی مهم محسوب می شود. روش کار: پژوهش با رویکرد تحلیلی-کاربردی و به صورت شبیه سازی شده (کتابخانه ای-آزمایشگاهی) انجام شد. برای هر پدیده، یک منحنی طیفی معادل از کتابخانه USGS بر اساس شباهت فیزیکی، کاربردی و رفتار طیفی انتخاب گردید. داده ها با نرم افزار ENVI در دو محدوده طیفی مرئی (nm۴۰۰–۷۰۰) و مادون قرمز نزدیک و میانی (nm۷۰۰–۲۵۰۰) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که رفتار طیفی پدیده های شهری در تهران تحت تاثیر آلودگی، گرد و غبار، خشکی و فرسودگی به طور چشمگیری با نمونه های جهانی متفاوت است و سطح بازتاب در اکثر موارد در هر دو محدوده طیفی کاهش یافته است. نتیجه گیری: این مطالعه گامی بنیادین در جهت تعریف «امضای طیفی بومی تهران» و تدوین یک کتابخانه طیفی محلی است که می تواند به عنوان مرجعی استاندارد برای پژوهش های آینده در حوزه های مدل سازی اقلیم شهری، پایش کاربری اراضی و مدیریت بحران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سنجش از دور ، کتابخانه طیفی بومی ، امضای طیفی ، پدیده های شهری ، کلانشهر تهران